Nikola Tesla: ''Ja sam ostao Srbin i preko mora'' Istaknuto

Napišite komentar

Jedan od najvećih umova svijeta, srpski naučnik Nikola Tesla, bez čijih bi izuma savremena civilizacija danas imala potpuno drugačiji izgled, rođen je u Smiljanu u Lici, na prostoru tadašnje Austrougarske, danas Republike Hrvatske, na današnji dan, 10. jula prije 162 godine.

nikola tesla 16

Tesla je rođen u porodici srpskog pravoslavnog sveštenika. Svoje najznačajnije pronalaske izumio je u Americi. Nasuprot svim velikim autoritetima njegovog vremena, Tesla je insistirao na pretvaranju naizmjenične struje u jednosmjernu.

Najviše je svijetu doprinio kao pronalazač obrtnog magnetnog polja, indukcionog motora, polifazne naizmenične struje, generatora i kompletnog sistema proizvodnje i distribucije električne energije. Tesla je konstruisao i generator struja visoke frekvencije i napona, danas poznat kao Teslin transformator, transformator bez jezgra, Teslina zavojnica ili Teslin kalem.

Nikola je došao u Ameriku 6. juna 1884. godine u Njujork. Sa sobom je nosio pismom preporuke koje je dobio od prethodnog šefa Čarlsa Bečelora, a naslovljeno na Tomasa Edisona. U pismu je pisalo: "Ja poznajem dva velika čoveka, a vi ste jedan od njih, a drugi je ovaj mladi čovek".

Edison je zaposlio Teslu u svojoj kompaniji "Edisonove mašine", gdje mu je ponudio da uradi potpuno reprojektovanje generatora jednosmjerne struje Edisonove kompanije, za šta mu je ponudio 50.000 dolara (1,1 milion dolara danas), kad sve bude uspješno završeno i napravljeno.

Tesla je radio skoro godinu dana i Edisonovoj kompaniji donio nekoliko patenata, koji su zaradili nevjerovatan profit, a kada je pitao o obećanih 50.000 dolara, Edison mu je odgovorio "Tesla, vi ne razumete naš američki smisao za humor".

Edison je pristao da poveća Teslinu platu za 10 dolara nedjeljno, kao vrstu kompromisa, što znači da bi trebalo da radi 53 godine da zaradi novac koji mu je bio prvobitno obećan.

Tesla je dao otkaz momentalno i osnovao sopstvenu kompaniju "Tesla Arc & Light Company". Počinje da pravi prve motore i generatore naizmjeničnih polifaznih struja.

Od 1887. do 1890. godine prijavljuje svoje najpoznatije patente iz oblasti polifaznih naizmjeničnih struja, generatore i motore, a sa inženjerima kompanije "Vestinghaus" napravio je pripreme za realizaciju prve hidrocentrale na Nijagarinim vodopadima po Teslinom sistemu, koja je bila jedno od svjetskih čuda toga doba.

U Njujorku izvodi javni eksperiment sa radio-upravljanim, teledirigovanim brodom. Ovi patenti su mu posmrtno, pred Vrhovnim sudom SAD, donijeli prioritet u otkriću radija.

Tesla je bio pionir i radio-tehnike, bežične telegrafije i radara, a jedini je Srbin u čiju čast je nazvana jedna međunarodna jedinica mjere, jedinica mjere za gustinu magnetnog fluksa ili jačinu magnetnog polja - Tesla /T/.

U periodu 1901-1905. godine gradio je veliku eksperimentalnu stanicu - centralu sa visokim antenskim tornjem na Long Ajlendu kraj Njujorka, sa idejom da realizuje svoj "Svetski radio-sistem", ali taj projekat nikada nije završio, kao ni njegov projekat bežičnog prenosa struje.

U projektu "Svetski radio-sistem", govoreći ondašnjim tehničkim rječnikom, opisao je u 12 tačaka ono što se danas zove bežični internet, mobilna telefonija i dži-pi-es.

Jedini boravak Tesle u Beogradu bio je od 1. do 3. juna 1892. godine, kada je došao na poziv Đorđa Stanojevića, a primio ga je i kralj Aleksandar Obrenović, koji ga je odlikovao Ordenom Svetog Save.

Potom je Tesla održao čuveni pozdravni govor u današnjoj zgradi rektorata, studentima i profesorima beogradske Velike škole, gdje je rekao da je "ostao Srbin i preko mora, gde se bavi ispitivanjima".

"To isto treba da budete i vi i da svojim znanjem i radom podižete slavu srpstva u svetu", poručio je Tesla studentima.

Teslin boravak u Beogradu ostavio je dubokog traga, međutim, iako je dobio 12. septembra priznanje engleskog udruženja inženjera i naučnika, ubrzo i počasnu titulu doktora Univerziteta Kolumbija, krajem 1892. godine nije prošao na izboru za redovnog člana Srpske kraljevske akademije.

Tesla je umro 7. januara 1943. godine, u 77. godini, u hotelu "Njujorker" u Njujorku, gdje je i sahranjen nakon opela služenog u srpskoj Sabornoj crkvi Svetog Jovana Bogoslova na Menhetnu. Posmrtni ostaci jednog od najvećih ljudi koji su živjeli u prošlom vijeku nalaze se u Muzeju Nikole Tesle u Beogradu u urni idealnog sfernog oblika.

U Srbiji se dan rođenja Nikole Tesle obilježava kao nacionalni Dan nauke.

Posljednja izmjena Utorak, 10 Juli 2018 00:21

  • Izvor: blic.rs
Napomena i uslovi komentarisanja
Napomena: Komentari čitalaca ne predstavljaju stav redakcije portala Sarajevo-RS.com. Za sadržaj i tačnost komentara čitalaca ne odgovaramo. Sadržaj se periodično pregledava i neprikladni komentari se uklanjaju. Sarajevo-RS.com zadržava pravo brisanja komentara, kao i blokiranja korisničkog imena bez najave i bez objašnjenja.
Uslovi komentarisanja: Strogo je zabranjen govor mržnje, uvrede na nacionalnoj, rasnoj ili polnoj osnovi i psovke. Administrator će izbrisati sve komentare koji na bilo koji način vrijeđaju druge ili svojim sadržajem nisu na adekvatnom mjestu.
Prijavite se napišite svoj komentar...
Prijavi se putem
ili ostavi komentar kao gost
Učitavanje komentara... Komentar će biti osvježen nakon 00:00.

Budite prvi i dodajte komentar.

nazad na vrh