''Ko iskreno i strasno ljubi, istinu, slobodu i otadžbinu, slobodan je i neustrašiv kao Bog, a prezren i gladan kao pas''

Napišite komentar

Čuveni srpski pisac, pjesnik i političar Petar Kočić rođen je na današnji dan, 29. juna 1877. godine u selu Stričići na Zmijanju, na planini Manjači, kod Banjaluke, u današnjoj Republici Srpskoj i BiH. Kočić je jedan od najznačajnijih srpskih pisaca i pjesnika.

petar kocic 1

Kočić je i sam istraživao sopstveno porijeklo. Nije ostala tačna predstava o starini njegovog prezimena ni po njegovim hroničarima, ni po njegovim istraživanjima. Najdalje se došlo do zaključka da su Kočići starinci Zmijanja, i da je njihova postojbina u blizini Stričića u selu Donje Ratkovo -opština Ribnik.

Rodio se na Zmijanju u vrletnom trouglu planina između Banjaluke, Jajca i Ključa, iznad rijeka Ribnika i Sane, od oca Jovana i rano umrle majke Mare, koju nije ni upamtio. Brat se zvao Ilija, a sestra Milica. Porodična slava bila je Ignjatije Bogonosac.

Osnovnu školu je učio u manastiru Gomionica gdje mu je otac, zakaluđerivši se kao udovac, bio iguman. Gimnaziju je počeo učiti u Sarajevu, ali je zbog srbovanja istjeran iz trećeg razreda te prešao u Beograd i tu završio gimnaziju.

Filozofiju je učio u Beču. Godine 1904. je došao u Srbiju i kratko vrijeme bio nastavnik u Skoplju. Poslije dvije godine se preselio u Sarajevo, kao činovnik ''Prosvete'', ali je ubrzo otpušten zbog učešća u radničkom štrajku i protjeran u Banjaluku.

Uoči aneksije Bosne i Hercegovine od Austrougarske, Kočić je pokrenuo list ''Otadžbinu'' u Banjaluci i stvorio svoju političku grupu koja je propovijedala borbu protiv Austrije i naročito nepoštednu borbu protiv ostataka feudalnog ropstva.

petar kocic 2

Kao nacionalni i socijalni revolucionar, Kočić je bio veoma omiljen u narodnim masama i kod napredne omladine pa je izabran i za poslanika austrougarskog provincijskog Bosanskog sabora u Sarajevu. Vidjevši u njemu protivnika države, državni organi su ga često hapsili i krivično gonili.

Na Kočića se gledalo kao na jednog od najsmjelijih podstrekača srpskog narodnog ponosa i propovijednika društvene pravde. On je od onih u nizu srpskih pisaca i intelektualaca, kojima je ropstvo i pravdanje pravde na slobodu odnosilo glavninu snaga.

Uoči Prvog svjetskog rata na njemu su primjećeni znaci duševnog rastrojstva. Oboljeli Kočić umro je u beogradskoj duševnoj bolnici za vrijeme okupacije.

Prvo značajnije Kočićevo književno djelo, pod nazivom Pjesme, objavljeno je 1898. godine. Petar Kočić je napisao tri zbirke pripovijedaka pod naslovom ''S planine i ispod planine''. Prva je objavljena 1902. godine, druga 1904, a treća 1905.

Godine 1910. objavljena je još jedna Kočićeva zbirka pripovijedaka, ovaj put pod naslovom ''Jauci sa Zmijanja'', po kojoj je 1974. godine snimljen i istoimeni film.

Petar Kočić je napisao i dvije političko-socijalne satire: Jazavac pred sudom (pozorišni komad) i Sudanija (dijalog). Snimljen je 1988. film Jazavac pred sudom po njegovom scenariju.

Analiza

Kočić se oduševljava jednostavnošću srpskog narodnog jezika i narodnim životom. On postaje pjesnik krajiških pejzaža i krajiškog života, slikar modrih planina i tamnih starih šuma, pjesnik seoskog zdravlja, primitivne snage ''kršnih devojaka i žestokih mladića''.

Moćan dah prirode i krepkog, prirodnog i primitivnog života osjeća se u svima njegovim pripovijetkama. Kao i Stanković i Ćipiko, tako i on ljubav shvata kao vrhovni nagon, neodoljiv i koban ujedno.

Njegova je velika popularnost vezana za njegov borbeni srpski nacionalizam i veliku ljubav prema srpskom krajiškom kmetu. On je smjeli i borbeni buntovnik ne samo protiv tuđinskog političkog podjarmljivanja već protiv svakog ekonomskog ropstva.

Mjestimično u svojim pripovijetkama i naročito u političko-socijalnim satirama, on postaje propovijednik slobode i društvene pravde, zaštitnik ubogog srpskog seljaka. U Davidu Štrpcu u ''Jazavcu pred sudom'' snažno je psihološki uobličio tip lukavog i prituljenog srpskog bosanskog seljaka, koga vara i pljačka tuđinska vlast i domaći zelenaši.

Posljednja izmjena Petak, 29 Juni 2018 00:08

  • Izvor: sarajevo-rs.com
Napomena i uslovi komentarisanja
Napomena: Komentari čitalaca ne predstavljaju stav redakcije portala Sarajevo-RS.com. Za sadržaj i tačnost komentara čitalaca ne odgovaramo. Sadržaj se periodično pregledava i neprikladni komentari se uklanjaju. Sarajevo-RS.com zadržava pravo brisanja komentara, kao i blokiranja korisničkog imena bez najave i bez objašnjenja.
Uslovi komentarisanja: Strogo je zabranjen govor mržnje, uvrede na nacionalnoj, rasnoj ili polnoj osnovi i psovke. Administrator će izbrisati sve komentare koji na bilo koji način vrijeđaju druge ili svojim sadržajem nisu na adekvatnom mjestu.
Prijavite se napišite svoj komentar...
Prijavi se putem
ili ostavi komentar kao gost
Učitavanje komentara... Komentar će biti osvježen nakon 00:00.

Budite prvi i dodajte komentar.

nazad na vrh

Kultura

Prev Next