Menu
A+ A A-

Dan kada je mučeničkom smrću umrla četa đaka u jednom danu!

  • Objavio:   Redakcija

strijeljanje kragujevackih djakaNa današnji dan, 21. oktobra 1941. godine, tačno prije 76 godina, njemačka "kaznena ekspedicija" strijeljala je više hiljada srpskih civila u Kragujevcu, a među njima i 300 đaka i 15 djece starosti između 8 i 15 godina.

Prilikom strijeljanja, dosljedno je primjenjena naredba generala Franca Bemea od 10. oktobra, kojom se propisuje strijeljanje 100 Srba za jednog Njemca i 50 za ranjenog.

Akcija odmazde izvedena je 19. oktobra u okolnim selima, a 21. oktobra u samom Kragujevcu, kada su ubijeni đaci viših razreda gimnazije (od petog do osmog).

Prema poznatim podacima, ubijene su 2794 osobe, od toga 415 u selima, a 2379 u Kragujevcu. U znak sjećanja na užasan zločin, nedaleko od sadašnjeg spomenika u Šumaricama, svake godine se održava "Veliki školski čas".

Memorijalni kompleks "Šumarice" obuhvata površinu od 352 hektara, a oko njega vodi kružni put dužine sedam kilometara koji ide ka dolinama Erdoglijskog i Sušičkog potoka gdje su se strijeljanja i odvijala.

U okviru kompleksa nalazi se 10 spomenika (iako je prvobitno planirano da ih bude 30) podignutih na humkama strijeljanih.

U spomen na ovaj tragičan zločin nad srpskim življem 1941. godine, književnik, akademik i profesor srpskog jezika i književnosti, istaknuta, Desanka Maksimović iste godine je napisala "Krvavu bajku", koja je objavljena tek poslije rata.

 

 

Desanka Maksimović: Krvava bajka

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka
na brdovitom Balkanu,
umrla je mučeničkom smrću
četa đaka
u jednom danu.

Iste su godine
svi bili rođeni,
isto su im tekli školski dani,
na iste svečanosti
zajedno su vođeni,
od istih bolesti svi pelcovani
i svi umrli u istom danu.

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka
na brdovitom Balkanu
umrla je junačkom smrću
četa đaka
u istom danu.

A pedeset i pet minuta
pre smrtnog trena
sedela je u đačkoj klupi
četa malena
i iste zadatke teške
rešavala: koliko može
putnik ako ide peške...
i tako redom.

Misli su im bile pune
i po sveskama u školskoj torbi
besmislenih ležalo je bezbroj
petica i dvojki.
Pregršt istih snova
i istih tajni
rodoljubivih i ljubavnih
stiskali su u dnu džepova.
I činilo se svakom
da će dugo
da će vrlo dugo
trčati ispod svoda plava
dok sve zadatke na svetu
ne posvršava.

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka
na brdovitom Balkanu
umrla je junačkom smrću
četa đaka
u istom danu.

Dečaka redovi celi
uzeli se za ruke
i sa školskog zadnjeg časa
na streljanje pošli mirno
kao da smrt nije ništa.

Drugova redovi celi
istog časa se uzneli
do večnog boravišta.

 

 

nazad na vrh

Društvo

Radio Sa-RS

facebook_page_plugin

Sarajevo-RS.com