Menu
A+ A A-

Višak slobodnog vremena mladih - Kako ga prevazići?

  • Objavio:   Vladimir Vasić

slobodno vrijemeKada govorimo o slobodnom vremenu tj višku slobodnog vremena kod mladih ljudi ne mislimo na ono slobodno vrijeme koje imaju nakon određenih aktivnosti, prvenstveno se misli na onaj „akumulirani višak“ slobodnog vremena koji je zapravo produkt njihovog pasivnog stanja tj nezainteresovanosti za bilo koju korisnu aktivnost.

Upravo iz tog stanja dokolice i viška slobodnog vremena može da dođe do pojave destrukcije kod mladih ljudi. Ni u ovom slučaju ne treba generalizovati situaciju, niti postavljati tvrdnju da je slobodno vrijeme automatski preduslov za destrukciju, ali je fakat da je famozni višak slobodnog vremena preduslov iste.

Akcenat bi se trebao staviti na uzrok viška slobodnog vremena, tj ispitati sve okolnosti koje su dovele da kod pojedinca dođe do "akumulacije vremena". Niz je faktora koji mogu da utiču na to stanje, od individualnih do opštih društvenih.

No, kao ključne možemo izdvojiti, primarno, nezainteresovanost i pasivnost pojedinca za aktiviranje, u pozitivnom smislu, u društvene aktivnosti. Pored ovog individualnog nezaobilazan je i kolektivni faktor tj opštedruštveni karakter kao uzročnik viška slobodnog vremena.

U prvom planu, kao ključan opštedruštveni faktor uzroka viška slobodnog vremena kod mladih ljudi, u najproduktivnijoj životnoj dobi, jeste nedostatak posla.

Nezaposlenost je stanje društva koje je produkt niza drugih složenih socio – ekonomskih faktora koji su doveli do toga. Dakle, to je stanje koje ne zavisi od mladih ljudi već je opštedruštvena problematika koja najviše pogađa, u ovom slučaju, nemoćne mlade ljude.

U većini slučajeva pojava decijacije u društvu, naročito kod mladih, direktna je posledica ukupne situacije u društvima u kojima su izražena sociopatološka stanja kao što su nezaposlenost, siromaštvo, bezperspektivnost, zaoštreni društveni odnosi. Zbog takvog stanja u društvu do izražaja dolazi i analiza slobodnog vremena mladih ljudi.

U savremenim društvima problematika "viška" slobodnog vremena ima veliki značaj u izučavanju pojavnih oblika negativnih stanja društva.

Savremena etiološka misao i istraživačka praksa svrstavaju problematiku slobodnog vremena u red značajnih faktora antidruštvenog načina života. U prilog ovoj tvrdnji idu i mnogobrojna empirijska istraživanja i ozbljni napori na teorijskom uopštavanju problematike slobodnog vremena i njegovih kriminogenih relacija.

Pogrešna bi bila tvrdnja da je problematika viška slobodnog vremena zastupljena samo u modernom društvu i da kao takva predstavlja izazov savremenom čovjeku. Istorijski gledano, i nerazvijena društva su poznavala odrednicu koja nije imala radni karakter. Koliko god da ljudski rod bio nerazvijen uvijek je bilo vremena za dokolicu i ostvarivanje uslova za „višak slobodnog vremena“.

Aktualizaciji slobodnog vremena doprinjeli su mnogi društveni procesi, u prvom planu industralizacija i urbanizacija ali i prodor tehničkih dostignuća, tzv. tehničko – tehnološka revolucija. Nesumnjivo da ovi procesi ne ostvarujuslobodno vrijeme2 savremenom čovjeku niz pogodnosti, ali isto tako, sa druge strane, stavljaju ga pred mnoštvo izazova.

Roditelji, ali i odgovorne grupe i pojedinci, i institucije sistema moraju da obezbjede što bolje uslove mladim ljudima kako bi oni na najbolji mogući način mogli da kanališu svoje slobodno vrijeme. Proboj tehnike i tehnologije u najvećoj mjeri na izazov stavlja mlade ljude ali i njihove roditelje. Sve veći broj mladih ljudi svoje slobodno vrijeme "troši" u virtuelnom svijetu otuđujući se tako od realnosti i tražeći sebe u lažnoj imaginaciji i virtuelnosti.

Kolika je opasnost virtuelnog otuđivanja kazuje i činjencia da djeca i mladi kod kojih je uočljiva ova problematika postaju asocijalni ali i antisocijalni članovi zajednice. Činjenica je da je veći obim slobodnog vremena maloljetnih prestupnika posledica nerada i njihovog izbjegavnja školskih i drugih obaveza.

Pred savremenim društvom stoji ozbiljan teorijski i praktični problem, kako otkloniti uzroke da čovjek postane objekat slobodnog vremena i analogno tome, kako njegovom slobodnom vremenu učiniti dostupnim kulturne i druge sadržaje koji ga odvode daleko od destrukcije i asocijalnosti. Rješenje ovog problema leži u humanističkoj orjentaciji društvenog aparata koji bi trebao da obezbjedi i podstiče kreativno i svestrano oblikovanje slobodnog vremena svojih članova.

Koncept planske i dugoročne politike bi industriju zabave (čitaj kocke) , koju isključivo zanima profit, gurnuo na sporedan kolosjek a kultura bi postala sastavni dio širokih slojeva stanovništva a posebno mladih ljudi. Ovo, tim prije što su mladi potencijalno najveći korisnici raznovrsnih sadržaja namjenjenih slobodnom vremenu.

Nedostatak adekvatnih prostora i obejakata za aktivnosti upražnjavanja slobodnog vremena mladih dodatno pogoršava i onako lošu situaciju sa ovom kateorijom stanovništva.

Društvo, odgovorni pojedinci (u većini slučajeva roditelji) i institucije moraju da obezbjede što bolje uslove kako mladi ne bi dolazili u situaciju da akumuliraju svoje slobodno vrijeme u najproduktivnijoj životnoj dobi. Mladi ljudi moraju što prije da shvate činjenicu da oni imaju svoju ulogu u društvu i da iz stanja socijalnog objekta pređu u stanje socijalnog subjekta.

Mladim ljudima se trebaju obezbjediti uslovi da svoju snagu i energiju kanališu na najbolji mogući način, prvenstveno usavršavajući se u obrazovanju, baveći se sportom i drugim opštekorisnim aktivnostima ali i uključivanjem u društvene i interesne grupe, sebe i svoju energiju ugrađujući u društvo u kome žive, čineći ga što boljom zajednicom za život i rad.

 

nazad na vrh

Radio Sa-RS