Evropski (dis)funkcionalizam

Napišite komentar

Da je teritorijalno jedinstvena država, Evropska Unija, sa teritorijom od 4 381 324 kilometra kvadratna, populacijom stanovnika od 506 913 934, rame uz rame sa Kinom i Indijom, bila bi treća država svijeta i jedna od najvećih i najmoćnijih država na planeti.

eu katanac

No, Evropska zajednica je rasčlanjena na skoro trideset dijelova. Evropska unija najlakše se može opisati funkcionalističkom sociološkom teorijom, razvijenom u devetnaestom vijeku od strane američkih sociologa, na evropskom tlu. Po funkcionalizmu, društvo je stabilan sistem, sačinjeno je iz dijelova i svaki dio utiče na stabilnost i funckionalnost sistema. Isto tako je, ili bi trebalo biti, sa Evropskom zajednicom naroda. Dakle, svaka država članica funkcioniše, donekle, samostalno ali svojim funkcionalizmom utiče na stabilnost sistema u cjelini, tj Evropske zajednice.

Sa druge strane, kako to i funkcionalisti definištu, ukoliko dođe do neadekvatnog funkcionisanja određenog dijela, dolazi do disfunkcije, u ovom slučaju, ukoliko neka država članica ne funkcioniše na najbolji mogući način, dolazi do djelimične disfunkcije kompletnog sistema.

Da ne bi došlo do disfunkcionalnosti evropskog sistema, Evropska unija za svoje nove članice pripremila je poseban niz obaveza i zadataka koje trebaju da izvrše kako bi bile što funkcionalnije i kako bi se mogućnost disfunkcije smanjila na najniži mogući nivo. Za funkcionisanje evropskog ujedinjenog državotvornog aparata zadužene su tzv.evropske institucije s ajasno razvijenim strategijama funkcionisanja i zadacima.

Da se Evropska unija kao zajednca više naroda konstantno mijenja govori i činjencia da je ona u samom početku nastajanja bila u sasvim drugoj formi od ove danas. Od zajednice za ugalj i čelik iz pedesetih godina do formiranja današnje forme evropske unije iz devedesetih godina, evropska zajednica pretrpila je niz transformacija. Ugovorom u Mastrihtu, Evropska zajedncia se profilisala kao ključan ekonomski, politički, kulturni ali i geografskim faktor u cijelom svijetu.

Kao jedna od najmoćnijih svjetskih zajednica uprkos mnogim problemima i izazovima još uvijek uspijeva da se nametne i dobrim dijelom očuva kao ključan geopolitički faktor u svijetu, ali je nesumnjivo da taj uticaj može biti doveden u upit. Nesumnjivo je da je Evropska unija jako komplikovan i složen sistem.

Sa jasno definisanom politikom u pogledu funkcionisanja ali i proširenja Evropska zajednica predstavlja još uvijek dobro uređen, stabilan i funkcionalan sistem koji uprkos problemima na svjetskoj sceni uspijeva da opstane. Politika Evropska unije, koja je bar deklarativno, utemeljena izrazitom poštovanju ljudskih prava i vrijednosti, jedan je od osnovnih temelja Evropske unije ali i Evrope u globalu kao civilizacijske kolijevke svijeta.

Kao što je funkcionalizam jedna od „najfunkcionalnijih“ društvenih učenja u teoriji i praksi različit, tako je i sa evropskom funkcionisanjem u praksi. Iako je riječ o dobro zamišljenom konceptu funkcionisanja, uvijek postoji prostor i osnov za disfunkciju. S tim u vezi, u budućnosti, postoji mogućnost da se od funkcionalizma pređe u disfunkcionalizam, naročito kada je riječ o njenom teritorijalnom proširenju. Obzirom da Evropska unija ima jasno definisanu politiku u smislu pridruživanja novih država članica teško je predvidjeti njenu jasniju budućnost u smislu teritorijalnog jačanja. Evropska unija odnosno njene ključne i vodeće države moraju u budućnosti da dodatnu pažnju posvete „popularnosti“ Evropske unije te da im to bude primarni zadatak ukoliko žele da se očuvaju kao jedan od vodećih faktora u svijetu. Sve veća moć ali i „popularnost“ drugih država, konkretno Rusije i Turske ali i Kine na Balkanu direktno utiče na Evropsku opredjeljensot država Jugoistočne Evrope za Evropsku zajednicu.

Državno rukovodstvo BiH, bar deklarativno, opredijeljeno je za Evropski put te je pridruživanje velikoj Evropskoj porodici ključan zadatak bosanskohercegovačkih političkih eminencija. Bosna i Hercegovina je jedna od onih država koja se na putu za Evropsku uniju nalazi dugi niz godina i kako stvari trenutno stoje, u ekonomskom, polotičkom i uopšte društveno-političkom smislu na putu pridruživanja ostaće jako dugo. Prije 10 godina, tačnije 16. juna 2008. godine BiH je potpisala Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju. Prije samog potpisivanja Sporazuma pred BH političarima bilo je niz zadataka koji su morali da rješavaju pune 3 godine počevši 2005., da bi konačano paraf na sporazum stavili u Sarajevu 2008. godine.

Specifičnost Bosne i Hercegovine prvenstveno se ogleda u njenoj višenacionalnoj populacionoj strukturi i djelimično, a na momente i direktno, izraženoj nacionalnoj raslojenosti kao produkta višegodišnjeg oružanog sukoba devedesetih godina raspadom bivše Jugoslavije. Pred Bosnom i Hercegovinom pored stabilizacije i smirivanja uzavrele nacionalne situacije ključan zadatak je da izvrši veliki broj reformi u pogledu pravosuđa kako bi se smanjila stopa kriminala i korupcije te da se BiH kao demokratksa država dodatno utvrdi u pravnim okvirima i kao takva postala ozbiljan kandidat za pridrživanje. U poređenju sa zemljama okruženja, konkretno Srbijom koja je u velikoj prednosti u odnosu na BiH, nije teško zakljčiti da će Bosna i Hercegovina morati dodatno uložiti velike napore i reformisati društvo i kao takvo ga ujedinjiti sa velikom Evropskom zajednicom. Postavlja se pitanje da li će Evropa do tada biti atraktivna i u modi, dok Bosna ispuni sve svoje obaveze i zadatke.

Među Bosancima i Hercegovcima, i onima koji se tako osjećaju, direktno se vidi, bar kada je javno mijenje u pitanju, velika zainteresovanost za „Evropsku alternativu“ odnosno za Rusiju ili Tursku, zavisno od nacionalnog kontigenta. Slična sitacija je i u susjednoj Srbiji gdje zvanična politika „rascijepljena“ između istoka i zapada odnosno između „maćehinske“ Evrope i „bratske“ Rusije. Takođe, sve više je zastupljen i jasno uočljiv kineski faktor, odnosno sve veća popularnost „žute nacije“, kao jedne od moćnih ekonomskih zajednica svijeta.

Evropski liberalistički, savremeni, koncept i duh življenja teško je nametnuti balkanskim, pretežno, nacionalnim i tradicionalnim državama, te je za Evropu to veliki izazov. U političkom smislu, u velikoj mjeri, imaju mehanizme kontrole, ali kada je riječ o stanovništu jako je teško da svoj „sistem vrijednosti“ nametnu i da on kao takav bude prihvaćen, naročito kod starijih i konzervativnijih, dok je sa mladima nešto drugačija sistuacija. Popularnost evropske unije dodatno slabi njenom rigidnom i neobjektivnom politikom i konstantnim miješanjem u unutrašnja pitanja nacionalnih država, a sve sa ciljem razbijanja nacionalnog kontigenta kao nepoželjne i neprihvatljive pojave u savremenoj evropskoj misli.

Evropa se danas nalai u velikim problemima, ekonomskim, bezbjedonosnim, političkim, što direktno utiče na stepen njene reputacije u svijetu. Težak udarac Evropskoj uniji zadao je tzv. Bregzit tj. odluka Velike Britanije da istupi iz Evropske zajednice. Odluka da ujedinjena Kraljevina istupi iz razjedinjene Evrope, signal je za uzbunu i jasan indikator da je evropski funkcionalizam krenuo ka disfunkcionalizmu.
Kako i na koji način će se Evropska zajednica izboriti sa problemima pokazaće se u budućnosti ali je sigurno da će njen uticaj, bar kako sada stvari stoje biti oslabljen obzirom na čitavu politiku širom svijeta ali i na njeno konstantno uplitanje i miješanje u unutrašnja pitanja drugih država koje čak nisu ni njene članice.

Da li će se Bosna i Hercegovina vjenčati sa zaručnicom Evropom ili će njeni interesi prevagnuti na stranu imperijalističke Rusije i otomanističke Turske, nezahvalno je govoriti, ali jedno je sigurno, male, nacionalne, nedovoljno razvijene države, uvijek su bile meta potkusurivanja velikih sila.

Kada su predstavljali svoj funkcionalistički koncept društva, čuveni socioloi Spenser, Parsons, Malinovski i Merton, vjerovatno su imali najbolje namjere, ali da li se njihov funkcionalizam može primjeniti ili bolje rečeno, prepoznati u Evropskoj uniji, procjenite sami.

Posljednja izmjena Srijeda, 23 Maj 2018 19:35
Napomena i uslovi komentarisanja
Napomena: Komentari čitalaca ne predstavljaju stav redakcije portala Sarajevo-RS.com. Za sadržaj i tačnost komentara čitalaca ne odgovaramo. Sadržaj se periodično pregledava i neprikladni komentari se uklanjaju. Sarajevo-RS.com zadržava pravo brisanja komentara, kao i blokiranja korisničkog imena bez najave i bez objašnjenja.
Uslovi komentarisanja: Strogo je zabranjen govor mržnje, uvrede na nacionalnoj, rasnoj ili polnoj osnovi i psovke. Administrator će izbrisati sve komentare koji na bilo koji način vrijeđaju druge ili svojim sadržajem nisu na adekvatnom mjestu.
Prijavite se napišite svoj komentar...
Prijavi se putem
ili ostavi komentar kao gost
Učitavanje komentara... Komentar će biti osvježen nakon 00:00.

Budite prvi i dodajte komentar.

Više iz kategorije: « Između Istoka i Zapada
nazad na vrh

Moj stav

Prev Next