Dan kada je srpska potukla trostruko jaču tursku vojsku

Napišite komentar

Na današnji dan, 8. maja 1815. godine odigrala se Bitka ili Boj na Ljubiću u toku Drugog srpskog ustanka, koja se odvijala na brdu Ljubić, četiri kilometra sjeveroistočno od Čačka, između Srba i Turaka.

bitka na ljubicu

Poslije oslobođenja Rudnika, ustanici pod komandom Lazara Mutapa su napali tursku posadu Čačka i sabili je u okruženje kod džamije. Za to vrijeme Jovan Obrenović je zaposjeo Ljubić sa svojim ljudima.

Turci, pod Ćaja-pašom, snage oko 5.000 ljudi, uglavnom konjanika, stigli su 6. maja iz Beograda u Čačak i napali ustanike s leđa. Ustanici, pred brojnijim neprijateljem, su se povukli na Ljubić, sa ranjenim Mutapom. Na Ljubićkom brdu je bilo oko tri šanca, u kojima su bili razmješteni ustanici. Ukupne srpske snage su iznosile oko 1.500 ljudi (200 na konjima).

Na Ljubiću su se nalazili Jovan Dimitrijević Dobrača, Milić Drinčić, Nikola Lunjevica, Jovan Mićić, Raka Levajac i ostale ustaničke starješine. Pošto se Miloš Obrenović upoznao sa postojećim stanjem oko sukoba sa Ćaja-pašom, donijeta je odluka da ustanici ne odstupaju sa Ljubićkog brda, već da prošire šančeve i ojačaju ih sa palisadima.

Izjutra dana 25. maja Turci su krenuli preko mosta na Moravi i napali šančeve. Prvi šanac sa Jovanom Dobrčom i Gružanima je odolio turskim napadima. Turci su ovaj šanac zaobišli u velikom luku i napali sa boka i leđa šanac sa Valjevcima i Rudničanima.

Posada ovog šanca se poplašila i krenula da bježi ka Ljubićkom brdu, dok je jedan dio njih pokušao da se domogne Rajićevog šanca. U opštem metežu su srušili obje ograde Rajićevog šanca i napravili pometnju među Rajićevim tobdžijama i pješacima.

Vidjevši da će šanac da padne u turske ruke, mnogi ustanici su ga napustili, tako da je na kraju ostao samo Tanasko Rajić, koji je odbio da preda topove. Popeo se na top, sa kuburom u jednoj, a jataganom u drugoj ruci.

Pošto su Turci nagrnuli na njega, uspio je da ubije par njih, prije nego što su ga oborili i isjekli jataganima. Junačka pogibija Tanaska Rajića je opjevana je u narodnoj pesmi stihovima: "Od sto rana od sto jatagana pade Rajić junak od megdana."

Vidjevši šta se dešava oko šančeva, Miloš je naredio Drinčiću da sa konjicom njih dvojica zajedno, napadnu Turke u polju kraj Morave. Miloš i Drinčić su se sjurili u polje, na kome je nastala opšta klanica. Turcima je stiglo pojačanje, tako da je njihova vojska potpuno prekrila polje.

ljubic crkva

Zbog toga je Drinčiću trubom naredio povlačenje. Povukli su se na Ljubićko brdo, pred turskom potjerom, koja je na kraju odustala. Stigavši do Dobračinog šanca, počeli su da ponovo okupljaju preostale ustanike.

Po nekim navodima jedan od vojnika, Vasa Tomić iz sela Knić, koji se nalazio u šancu najbližem Turcima, u predvečerje 6. juna je usmrtio glavnokomandujućeg Ćaja-pašu, pogodivši ga hicem iz puške u vrat, dok se ovaj nalazio kraj Morave.

Ovaj događaj iako neopaženi tokom borbi kasnije je imao značajan psihološki efekat na obje zaraćene strane kao i na ishod same bitke .

Tursku vojsku je obuzela panika u trenutku kada su čuli za ubistvo Ćajin paše. Vijest o Turskoj panici je donijela Tankosava Janković iz Zeoka, kasnije prozvana zeočka ili dragačevska Jovanka Orleanka. O turskoj panici Vuk Karadžić je zapisao: "Koji Srbin nigdje Turčina ubio nije, taj ga je toga dana mogao ubiti... Turci su se tako bili zbunili, da se već nisu ni branili, nego su bježali ko je mogao, a koji nisu mogli bježati, oni su padali su po putu i oko puta.“

Poslije bitke, ustanici nastavljaju ratna dejstva još par meseci do konačnog sklapanja usmenog primirja između kneza Miloša i Marašli Ali-paše. Tanasko Rajić biva proglašen herojem koji je hrabro pao u boju, branivši topove.

Vasa Tomić se iz predostrožnosti od odmazde Turaka seli u smederevski kraj, u selo Mihajlovac (tadašnja Konjska), gdje je proveo ostatak života. Knez Mihailo ga je posmrtno odlikovao najvišim odlikovanjem, a njegovi potomci (familija Vasić) su u Mihajlovcu (na njegovom grobu) podigli spomen obilježje u njegovu čast.

Bitka na Ljubiću početku ustanka je Milošu podigla ugled u narodu. Smatra se najznačajnijom bitkom u Drugom srpskom ustanku. Bila je veliko moralno osnaženje narodu, ulila je ljudima samopouzdanje i podigla Srbe masovno na oružje.

U spomen na pobjedu u ovoj bici knez Miloš je podigao i Crkvu Svetog Save na Savincu 1819. godine, koja je postala grobna crkva porodice Vukomanović.

U Ljubiću danas postoji škola koja nosi ime Tanaska Rajića i memorijalni kompleks posvećen samoj bici koji je SFRJ 1983. godine proglasila znamenitim mjestom od izuzetnog značaja. Kompleks se sastoji od granitnog spomenika Tanasku Rajiću i novoizgrađene pravoslavne crkve.

Sama crkva je posvećena svetom knezu Lazaru, a u njenoj unutrašnjosti se nalaze motivi preuzeti iz tzv. Prizrenskog patosa tj. ukrasni ornamenti iz zadužbine cara Dušana, manastira svetih Arhangela kod Prizrena.

Posljednja izmjena Utorak, 08 Maj 2018 02:47

  • Izvor: sarajevo-rs.com
Napomena i uslovi komentarisanja
Napomena: Komentari čitalaca ne predstavljaju stav redakcije portala Sarajevo-RS.com. Za sadržaj i tačnost komentara čitalaca ne odgovaramo. Sadržaj se periodično pregledava i neprikladni komentari se uklanjaju. Sarajevo-RS.com zadržava pravo brisanja komentara, kao i blokiranja korisničkog imena bez najave i bez objašnjenja.
Uslovi komentarisanja: Strogo je zabranjen govor mržnje, uvrede na nacionalnoj, rasnoj ili polnoj osnovi i psovke. Administrator će izbrisati sve komentare koji na bilo koji način vrijeđaju druge ili svojim sadržajem nisu na adekvatnom mjestu.
Prijavite se napišite svoj komentar...
Prijavi se putem
ili ostavi komentar kao gost
Učitavanje komentara... Komentar će biti osvježen nakon 00:00.

Budite prvi i dodajte komentar.

nazad na vrh

Društvo

Prev Next