Sveti Petar Cetinjski - monaški i viteški život posvećen narodu Istaknuto

Napišite komentar

Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici danas proslavljaju Svetog Petra Cetinjskog, koji je sav svoj život, viteški i monaški, posvetio svome narodu. Unutra je radio svom snagom da izmiri zavađena plemena, a spolja da odbrani zemlju i narod od grabljivih napadača. Uspio je i u jednom i u drugom poslu.

sv petar

Proslavio se pobjedom nad Napoleonovom vojskom u Boki i Dalmaciji. Prema sebi je bio surov, a prema svakom drugom pravedan i snishodljiv. Živio je u teškoj tjeskobnoj keliji, kao prost monah, iako je bio knez nad jednim narodom.

Sveti Petar Cetinjski rođen je kao Petar I Petrović Njegoš u selu Njeguši 1748. godine, a upokojio se u Gospodu 1830. godine na Cetinju, kao mitropolit Crne Gore, Skenderije i Primorja, vitez združnog odreda Ordena Svetog Aleksandra Nevskog, od 1784. do 1830. godine.

U monaški život ušao je kao dvanaestogodišnjak. Po smrti mitropolita Save 1782. godine, Petar postade mitropolit i gospodar Crne Gore. Sa

Upokojio se 18. oktobra 1830. godine. Njegove čudotvorne mošti počivaju netljene u manastiru Cetinjskom. Gospod ga proslavi na nebesima i na zemlji, kao vjernog i trpeljivog slugu Svoga.

Po upokojenju Mitropolita Save 1781. godine, za njegovog nasljednika izabran je Arsenije Plamenac, njegov sestrić, koji je poslije tri godine umro. Tada je za duhovnog i svetovnog vladara Crne Gore izabran arhimandrit Petar Petrović.

Hirotonisao ga je u episkopa u Sremskim Karlovcima 1784. godine mitropolit Mojsije Putnik. Sveti Petar Cetinjski se posebno zalagao da spriječi krvnu osvetu među srpskim plemenima u Crnoj Gori. Dao je prvi pisani zakonik 1796. godine. Napisao je Istoriju Crne Gore do 1711. godine, pohvalu pokojnom Karađorđu Petroviću, nekoliko pjesama i preko 260 arhipastirskih poslanica.

Poslije 46 godina arhipastirovanja prestavio se u Gospodu, u Cetinjskom manastiru, 1830. godine u 81 godini zemaljskog života. Žitije i Službu Svetom Petru Cetinjskom napisao je 1893. godine beogradski Mitropolit Mihailo na osnovu istorijskih izvora i usmenog kazivanja cetinjskog mitropolita Mitrofana Bana. Mitropolit Petar, prozvan Petar Cetinjski, poštovan je kao svet još za života.

Mnogi hramovi širom Srpske Patrijaršije posvećeni su ovom svetitelju. Njegove čudotvorne mošti i danas počivaju u Cetinjskom manastiru.

Srbi iz dijaspore podižu spomen-kapelu u selu Čemerno Istaknuto

Napišite komentar

Petorica braće Trifković, rodom iz sela Čemerno, opština Ilijaš, koje je u potpunosti zbrisano sa lica zemlje 10. juna 1992. godine, odlučila su da u rodnom mjestu izgrade spomen-kapelu posvećenu žrtvama ovog zločina.

kapela1

Trifkovići, od kojih četvorica trenutno žive i rade u Australiji, a jedan u Bijeljini, u dvorištu seoskog groblja, neposredno kraj grobnice gdje su zajednički bile sahranjene sve žrtve ovog zločina, ozidali su i pokrili malu kapelu, koju sada očekuju završni radovi na unutrašnjosti i spoljašnosti objekta.

U blizini same kapele nalazi se i spomen-obilježje za 32 ubijena srpska civila i vojnika, koji su stradali tog krvavog jutra, 10. juna, kada su pripadnici tzv. Armije BiH stigli iz okolnih sela i napali srpsku nejač.

Na tom mjestu, svake godine na godišnjicu stradanja srpskih civila i vojnika služi se pomen i okupljaju se porodice, prijatelji i rodbina stradalih.

Podsjećamo, Tužilaštvo BiH u decembru prošle godine je podiglo optužnicu protiv 11 osoba osumnjičenih da su počinili ratni zločin u selu Čemerno, a iz Tužilaštva je saopšteno da će se navodi optužnice dokazivati pozivanjem 120 svjedoka, među kojima i preživjelih žrtava i prilaganjem oko 400 materijalnih dokaza.

kapela2

U optužnici se navodi da su optuženi učestvovali u planiraju, dogovaranju, pripremi, organizovanju i izvršenju udruženog zločinačkog poduhvata sa ciljem da se svo stanovništvo srpske nacionalnosti u selu Čemerno, opština Ilijaš, u potpunosti ukloni počinjenjem namjernog lišavanja života (ubistva), svih osoba srpske nacionalnosti, bez razlikovanja civila i vojnika Vojske Republike Srpske, uključujući i zarobljene civile i pripadnike Vojske Republike Srpske koji su položili oružje, kao i prekomjernim i vojno neopravdanim uništenjem i njihove pokretne i nepokretne imovine.

Nastradali su nakon završetka odbrambeno-otadžbinskog rata eshumirani iz zajedničke grobnice na Čemernu, prevezeni i sahranjeni na Vojničkom groblju „Mali zejtinlik“ na Sokocu, gdje počivaju svi oni koji su časno dali svoje živote za odbranu Republike Srpske.

 

Autor: Miljan Rašević

Izgradio pola Beograda, Tito mu sve oduzeo i sahranio sebe u njegovom dvorištu Istaknuto

Napišite komentar

Često se poteže nesporna priča o mjestu i razlogu Titovog počivanja usred Beograda. Većina zna, kao i za skoro cjelokupnu imovinu komunista da zapravo nije njihova, nego da je nepravedno oteta. Ipak, malo ko zna ko je bio Miloš Savčić, čija je „Kuća cveća“ tj. posjed na kome je ona izgrađena.

milos savcic

Priča o čovjeku čijim nasljednicima zakonski pripada parče zemlje na Dedinju, ne samo da će vas iznenaditi nego će vas vjerovatno navesti i na razmišljanje: „Koja osoba zaista zaslužuje muzej i mauzolej na 25. maju?“ Naime, radi se o Milošu Savčiću koji je prije Drugog svjetskog rata, po bogatstvu, bio na 11. mjestu u Evropi, a u firmi ovog velikog privrednika bilo je zaposleno 50.000 ljudi.

Poslije rata, porodici Savčić sve je oduzeto. Danas se njegov unuk, muzičar Vladimir Vlada Lešić, trudi da povrati dedinu imovinu podnijevši čak 119 prijava.

Miloš Savčić je rođen u Svilajncu davne 1865. godine dok je umro u Beogradu 1941. Osnovnu školu i prva četiri razreda gimnazije završio je u rodnom gradu, a u Beogradu je 1885. završio realku i otišao iz Srbije. U Minhenu je završio Visoku tehničku školu 1889. godine. U tom njemačkom gradu proveo je još dvije godine kao činovnik državnih željeznica, da bi se potom vratio u Beograd, u kojem je napravio čudo.

Kao čuvenog minhenskog đaka, Gistav Ajfel zvao ga je da zajedno grade toranj u Parizu. On se, međutim, opredijelio za povratak u Srbiju! Zatim, napravio je prvu parnu strugaru, gradio željeznicu (pruga Niš-Knjaževac), pa je tako započeo i proizvodnju vagona „14. oktobar“. Dvije godine bio je direktor Državnih željeznica. Kada je počeo trgovinski sukob, tj. Srpsko-austrougarski carinski rat, Savčić je napravio veliku klanicu – danas poznatiju pod nazivom BIM Slavija.

Nije Miloš Savčić podizao na noge samo privredu Beograda, nego je osnovao i Beočinsku fabriku cementa. Prvi svjetski rat ovaj privrednik je proveo u Ženevi gdje je, zajedno sa Jovanom Cvijićem osnovao Srpski komitet i učestvovao u osnivanju Društva naroda – međunarodne organizacije čiji su prvenstveni ciljevi bili razoružanje i spriječavanje rata i koja je prethodila današnjim Ujedinjenim nacijama. Stvorio je čuveni smederevski Sartid 1912. godine.

Savčić je otvorio i prvo osiguravajuće društvo u Srbiji, a njegova porodica bila je među najvećim akcionarima Agrarne, Vračarske i Izvozne banke. Svoj imetak objedinili su stvaranjem holdinga Prometna banka. Tada su kupili vinograde u blizini centra Beograda i od njih napravili prestižnu stambenu četvrt – Dedinje. Miloš Savčić kupio je plac među vinogradima i sazidao dvije vile – jednu za sebe, a drugu za kćerku Jelicu, udatu za čuvenog arhitektu Aleksandra Acovića.

Savčićeva vila oštećena je u bombardovanju, a u ovu drugu prvo se uselio Aleksandar Ler, čovjek koji je komandovao Luftvafeom tokom bombardovanja Beograda, a zatim i Franc Nojhauzen, generalni opunomoćenik za privredu na Teritoriji vojnoupravnog komandanta Srbije.

Porodice Savčić i Acović izbačene su 17. aprila 1941. iz svih svojih vila i stanova i nikada više nisu ušli u njihov posjed. Bili su među prvih 100 talaca, uglavnom članova porodica uglednih i bogatih Srba koji su se našli na Starom sajmištu, prije nego što je postao Jevrejski logor Zemun.

Miloš Savčić je preminuo prve ratne godine. Poslije rata, u vilu u Užičkoj 15 uselio se Tito, a na mjestu gdje je bila energana za toplu vodu, koja je srušena, kako kaže Lešić u intervjuu Novostima, po Jovankinom nalogu, kasnije je podignuta Kuća cveća.

Priča kaže da je Tito bacio oko na zdanje u Užičkoj još sredinom tridesetih godina prošlog vijeka, a neki su ga tada čuli da je rekao: „E ovde ću živeti“. U vilu se 1997. useljavaju i tadašnji predsjednik Jugoslavije Slobodan Milošević i njegova supruga Mirjana Marković.

Samo na Dedinju porodici Savčić pripada desetak vila, od čega pet u Užičkoj. Na Starom gradu im je oduzeto 14 zgrada. Takođe i tri banke, deo Palate „Albanija“, jer su bili među većim ulagačima u Trgovački fond, šest rudnika u Istočnoj Srbiji, Beočinsku i Raljsku cementaru.

Bili su i vlasnici prve velike klanice u Srbiji (kasnije BIM „Slavija„), Ribarske banje, Brodarsko-transportnog preduzeća (kasnije JRB), Fabrike vagona (kasnije „14. oktobar„), Fabrike lima u Zemunu, prve strugare u Beogradu itd. Kada je Savčić osnovao Prometnu banku, kralj Petar Prvi kupio je prvih 300 akcija.

Vrijednost Savčićeve imovine 1946. godine iznosila je ondašnjih 970 miliona dolara, dok se sada procjenjuje na današnjih 17 milijardi dolara! Savčićeva porodica želi da im fizički budu vraćene vile i placevi, uključujući i Užičku 15, ali bez Titovog groba. Ukoliko to nije moguće, zauzvrat traže nekretnine iste vrijednosti.

 

Građani Srpske se zadužuju za preživljavanje Istaknuto

Napišite komentar

Građani Republike Srpske nastavili su i u ovoj godini da se zadužuju samo za prezivljavanje, a u prilog tome govori podatak da su krediti za opštu potrošnju na kraju prvog kvartala 2018. godine iznosili čak 2,059 milijardi KM, odnosno povećani su za 20,8 miliona u odnosu na kraj 2017.

ljudi setaju drustvo ulica

Posljednjih godina u RS je izražen rast ovih kredita, a on je nastavljen i uvoj godini. Ukupni krediti građanima u RS na kraju prvog kvartala ove godine iznosili su 2,829 milijardi KM i veći su za 33,5 miliona KM u odnosu kraj 2017.

Iz izvještaja Agencije za bankarstvo RS vidljivo je da su najznačajniji rast imali upravo krediti za opštu potrošnju za koje se građani i dalje najčešće odlučuju.

„Krediti za opštu potrošnju čine 73 odsto ukupnih kredita građanima i iznosili su 2,059 milijardi KM sa stopom rasta od jedan odsto u odnosu na kraj 2017. kada su iznosili 2,039 milijardi maraka“, navodi se u izvještaju Agencije.

Prema namjenskoj strukturi kredita građanima za opštu potrošnju najveće učešće imaju nenamjenski gotovinski krediti koji iznose 1,8 milijardi KM ili 88 odsto ukupnih kredita za opštu potrošnju. U odnosu na kraj prošle godine oni su povećani za 23 miliona KM.

Osim potrošačkih, rast su zabilježili i krediti za stambene potrebe građana, ali su oni daleko manji od potrošačkih i iznose svega 609,7 miliona KM. Oni su povećani za 22 odsto ili za 8,9 miliona KM.

Ukupna zaduženost stanovništva po kreditima banaka u Republici Srpskoj je 2,72 milijardi KM, tako da kreditna zaduženost po stanovniku iznosi 2.324 KM i veća je u odnosu na prošlu godina kada je iznosila 2.297 KM.

Član Udruženja ekonomista „SWOT“ RS Marko Đogo kaže da je tačno da rastu potrošaki krediti, ali da je taj trend nešto blaži nego što je to bilo prije nekoliko godina.

„Najveći rast tih kredita imali smo od 2010. do 2012. godine kada su ljudi bukvalno dnevnu potrošnju pokrivali tim kreditima. Nastavak tog trenda ne iznenađuje pretjerano, ali čini mi se da to više nisu one stope rasta kakve su bile na početku“, kazao je Đogo.

 

''Neko je danas dobro rekao idi sine iz ove zemlje, da te želim. Ako ostaneš žaliću te'' Istaknuto

Napišite komentar

Banjalučani su se po ustaljenoj praksi, koja traje već 135 dana, okupili u centru grada dajući podršku nadljudskim naporima Davora Dragičevića da rasvijetli smrt sina Davida.

davor dragicevic 117 skup

– Tražimo od ove države samo istinu i pravdu. Tražimo je na miran način od zlikovaca i ubica. Pošto vama ništa nije sveto, meni jeste moje dijete – rekao je Davor.

Pokazao je dvije fotografije novca nađenog kod Davida, kao i tijela svog sina. Davor tvrdi da nedostaje 110 KM i pitao je MUP RS gdje je to David potrošio novac koji je nestao iz kuće Rađena.

– Šta reći, a da ostanem pribran. Hoću. Ja nisam ubica. Davida više nema, strunuo je. Ali imate vi, imaju ova djeca. Poslije Dejtona tražim samo pravo na život. Nemam ga, ljudi, ubili su mi dijete! Ne znam da li vi imate to pravo – pitao je Davor, na šta se čuo odgovor “nemamo”.

Pročitano je pismo podrške Stefana Simića iz Beograda.

– Imaš sina, najboljeg sina. A onda ti ga oduzmu, a ti moraš da ćutiš i pristaješ na njihove laži. E neće, po cijenu da i tebe ubiju! Ne daj na sebe, ne daj na ponos! – dio je iz pisma koje je rasplakalo ljude na trgu.

Dječak, koji je prisustvovao skupu, recitovao je Davidovu molitvu, verziju “Oče naš” i zaradio gromoglasan aplauz.

I ovaj put nezaobilazna je bila Davidova pjesma “Klinac u getu” i podignute pesnice uz poruku – idemo do kraja.

Davor je obraćajući se na okupljenima na Trgu poručio:

“Neko je danas dobro rekao idi sine iz ove zemlje, da te želim. Ako ostaneš žaliću te.”

– Hvala vam, zločinci i ubice, što me tjerate da svaki dan gledam sliku mrtvog sina. Ubistvo Davida će se završiti kada mi vratite njegove gaće, ali se grupa Pravda za Davida nikada neće završiti – zaključio je unesrećeni otac.

Prije nego što su se okupljeni razišli iz mase se čula poruka: “Još 61 dan, šefe! Tik-tak, tik-tak”.

Ivanić: Prebilovci su sveto mjesto Istaknuto

Napišite komentar

Srpski član u Predsjendištvu BiH Mladen Ivanić rekao je jutros da su Prebilovci sveto mjesto i da uvijek s posebnim osjećanjem dolazi na to mjesto.

ivanic govedarica prebilovci

"Ovdje sam bio i kada su kosti prebilovačkih mučenika vađene iz jama", kazao je Ivanić, koji je jutros prisustvovao liturgiji u hramu Hristovog Vaskrsenja u Prebilovcima povodom praznika Svetih novomučenika prebilovačkih i donjohercegovačkih.

Ivanić je kazao da su prebilovačke žrtve dva puta ubijane u prošlom vijeku i da tu dolazi s posebnim pijetom prema žrtvama, koji su stradali i u Drugom i u posljednjem ratu u BiH.

"Ovo je sveto mjesto i svi imamo obavezu da se sjećamo i da poštujemo radi nevinih žrtava a i zbog budućnosti da nam se više nikada ovako nešto ne dogodi", kazao je
Ivanić.

Srpska pravoslavna crkva kanonizovala je mučenike prebilovačke, te je 6. avgust posvećen Svetim prebilovačkim novomučenicima. Liturgiji su prisustvovali i predsjednici SDS Vukota Govedarica i PDP Branislav Borenović.

Njegova svetost patrijarh srpski Irinej osveštao je 8. avgusta 2015. godine Hram Vaskrsenja Hristovog koji je sagrađen u znak sjećanja na 4.000 Srba iz donje Hercegovine stradalih od ustaša u Drugom svjetskom ratu i bačenih u jame, čije su kosti minirane 1992. godine u Spomen-kosturnici koja se nalazila na mjestu današnjeg Hrama.

Po povratku Srba u Prebilovce, nakon 2000. godine, ostaci kostiju prebilovačkih novomučenika su sakupljeni. Kosti su prikupljene u sedam kovčega i 2015. sahranjene u kripti Hrama Vaskrsenja Hristovog koji je urađen po uzoru na Crkvu Hristovog groba u Jerusalimu, koja je simbol Vaskrsenja i simbol života.

U prvim danima avgusta 1941. kada je od hiljadu stanovnika ubijeno 850 Prebilovčana, od kojih 600 žena i djece. Oni su, prema svjedočenjima ustaša kojima je 1957. godine suđeno za ovaj zločin, živi gurnuti u jamu Golubinka kod sela Šurmanci, nadomak Međugorja.

Ovo mjesto spaljeno je i u junu 1992. godine, kada su tokom ofanzive "Čagalj" pripadnici HOS-a i HVO-a, pod komandom generala Janka Bobetka upale u selo.a spomen kosturnica je eksplozivom dignuta u vazduh.

 

Crkva koja se gradi u NP ''Sutjeska'' nema nikakvu dozvolu! Istaknuto

Napišite komentar

U Nacionalnom parku “Sutjeska”, nedaleko od čuvenog partizanskog spomenika, nedavno su osveštani temelji pravoslavne crkve, a za gradnju hrama nema nikakve dokumentacije!

nacionalni park sutjeska

Temelj za hram Svetog Prokopija je osveštao lično mitropolit dabrobodsanski Hrizostom, a svečanosti su prisustvovali i načelnik opštine Foča Radislav Mašić i direktor NP “Sutjeska” Dejan Pavlović.

Na budućem crkvištu je podignut i osveštan i veliki krst, i sve to ne bili bilo čudno da Srpska pravoslavna crkva ne gradi crkvu, po svemu sudeći – bez ikakve dozvole i saglasnosti, a vjerovatno i bez neke potrebe, jer u blizini partizanskog spomenika na Tjentištu stanovnika, pa ni vjernika gotovo da i nema.

Klizište

Podsjećamo, čuveni partizanski spomenik početkom godine, zbog nebrige rukovodstva NP, umalo nije progutalo klizište.

Za gradnju hrama nema nikakve dokumentacije, osim urbanističke saglasnosti iz 2012. koja je nevažeća, a uz to je izdata za drugu lokaciju na Tjentištu, a ne za onu na kojoj su postavljeni i osveštani temelji. Ta saglasnost je, shodno zakonu, prestala da važi 2013. jer u međuvremenu investitor nije podnio zahtev za izdavanje građevinske dozvole.

Posebno je pitanje, kako je uopšte moguća izgradnja na zaštićenom području najstarijeg nacionalnog parka u BiH.

Prema riječima pomoćnika ministra za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Dragana Jevtića ne postoji nikakva saglasnost za izgradnju ovog vjerskog objekta, što znači da su pokušaji da se jedan ovakav hram izgradi na mjestu na kom su se osveštavali temelji i postavljajo krst nemogući.

– U Ministarstvu, na zahtjev investitora Srpske pravoslavne crkvene opštine Lućka u Luću i opštine Foča, od 2009. godine je vođen postupak za pribavljanje urbanističke saglasnosti za izgradnju pravoslavne crkve na Tjentištu, u okviru NP „Sutjeska“ na zemljištu označenom kao dio KČ br: 159/1 KO Tjentište, opština Foča. Nakon sprovedenog postupka, Ministarstvo je 2012. godine navedenim investitorima izdalo Rješenje o urbanističkoj saglasnosti, kojim je propisano da navedeno rješenje prestaje da važi, ako se u roku od jedne godine od dana prijema Rješenja ne zatraži odobrenje za građenje. Imajući u vidu činjenicu da investitori nisu pribavili odobrenje za građenje, navedeno rješenje o urbanističkoj saglasnosti prestalo je da važi – objasnio nam je Jevtić.

Direktor Nacionalnog parka “Sutjeska” Dejan Pavlović tvrdi da on nije provjeravao da li je izdata sva potrebna dokumentacija za izgradnju crkve, ali kaže da je dobio uvjeravanja mitropolitita da postoji dozvola.

Takođe, mjesto na kojem su mitropolit i predstavnici opštine Foča postavili krst i osveštali temelje uopšte nije identično onom za koji se tražila i dobila dozvola za izgradnju 2012. godine, što su potvrdili i u resornom ministarstvu.

– S obzirom na nedavna dešavanja, konstatovano je da lokacija započetog objekta ne odgovara lokaciji za koju je bila izdata urbanistička saglasnost – rekao je Jevtić.

To znači da se čak odustalo od prethodnog plana da se ova crkva gradi na prikladnijoj lokaciji, u naseljenom dijelu Nacionalnog parka, već se ovaj put bez dokumentacije sve prenijelo na dio u kompleksu oko spomenika na Sutjesci, u kojem, kako smo već spomenuli, gotovo da i nema stanovnika.

I činjenicu da se crkva gradi u krugu spomenika koji je podignut u čast poginulim partizanima, borcima NOB-a u drugom svjestkom ratu, mnogi smatraju, u najmanju ruku, neprimjerenim

Ubistvo Karađorđa Petrovića: Najveća crna mrlja u istoriji Srbije Istaknuto

Napišite komentar

Nakon što je odrana koža s Karađorđeve glave, Miloš Obrenović je kožu poslalo izvjesnom Peri ćurčiji da je usoli i ispuni pamukom i slamom, što je ovaj i uradio. Kad je sve to završeno, beogradski vezir je glavu poslao u Carigrad.

karadjordje petrovic1

Na današnji dan, prije 201. godinu, ubijen je u Radovanjskom lugu kod Velike Plane, srpski vožd Đorđe Petrović – Karađorđe, a taj zločin sigurno je najveća mrlja u istoriji Srbije! Vožda i njegovog pisara Nauma Kanara u kolibi Dragića Vojkića ubio je Nikola Novaković, po naređenju Karađorđevog kuma Vujice Vulićevića.

Vujica je za ovo zlodjelo naređenje dobio lično od kneza Miloša Obrenovića. Novaković je mrtvom voždu sjekirom odsekao glavu, skinuo mu odijelo na kojem je bio i orden koji je Karađorđe dobio od ruskog cara i sve to, s bisagama u kojima je bilo 4.000 dukata, predao Vujici Vulićeviću koji je to odnio Pavlu Lisoviću, odanom Miloševom čovjeku koji je čekao u Palanci.

Već sutradan, Karađorđeva glava stigla je u Beograd u jednoj zobnici, a njegovo obezglavljeno tijelo sahranjeno je na udaljenost od oko 100 koraka od mjesta gdje je ubijen.

Prema istraživanjima Milivoja Gavrilovića, koji je živio između dva svjetska rata i koji je uspio da gotovo do detalja rekonstruše Karađorđevo ubistvo, Miloš se silno obradovao pošiljci iz Radovanjskog luga.

U njegovom konaku koji se nalazio preko puta Saborne crkve, na bijelom tanjiru je stajala oprana glava njegovog kuma, vožda Karađorđa. Tanjir s Karađorđevom glavom je stajao na visokom tronošcu, ispred njega bilo je upaljeno kandilo, a Miloš je noć proveo u molitvama na koljenima stalno ponavljajući:

“Oprosti, kume Đorđe! Oprosti, gospodaru!”

karadjordje grob

Sutradan, Miloš je Karađorđevu glavu poslao beogradskom veziru, čemu su se beogradski Turci silno obradovali. Nakon što su Turci prepoznali glavu Karađorđa, vratili su je Milošu koji je istog dana našao jednog kasapina koji je, po Miloševom naređenju, u podrumu kuhinje konaka odrao voždovu glavu i pri tom je stalno ridao i drhtao.

Đorđe Petrović - Karađorđe rođen je u selu Viševac, u opštini Rača, u Šumadijskom okrugu 16. novembra 1768. godine. Bio je poznat pod nadimkom Karađorđe ili Crni Đorđe. Bio je vođa Prvog srpskog ustanka i rodonačelnik dinastije Karađorđevića.

Učestvovao je u Austrijsko-turskom ratu u austrijskoj vojsci kao frajkor. Poslije rata, bavio se stočarstvom i trgovinom stoke. Pošto je izbjegao Sječu knezova, izabran je za vođu Prvog srpskog ustanka. Komandovao je ustaničkom vojskom tokom bitke na Mišaru i opsade Beograda 1806. godine.

Poslije sloma ustanka 1813. godine prešao je u Austriju, a potom u Rusiju. Po povratku u Srbiju 1817. godine ubijen je po naređenju Miloša Obrenovića.

Obilježava se 124 godine od rođenja Gavrila Principa Istaknuto

Napišite komentar

Član Mlade Bosne Gavrilo Princip rođen je na današnji dan, 25. jula 1894. godine u Oblaju kod današnjeg Bosanskog Grahova, u tadašnjoj Austrougarskoj. Bio je član Mlade Bosne, jugoslovenske organizacije koja se zalagala za okončanje austrougarske vladavine u BiH.

gavrilo princip spomenik lukavica sars

Princip je srednju školu pohađao u Sarajevu i Tuzli. Školovanje je nastavio u Srbiji, jer je 1913. godine bio isključen iz srednjih škola u BiH. Da bi se izdržavao radio je teške fizičke poslove kao nadničar.

U martu 1914. objavljeno je da prestolonasljednik Franc Ferdinand dolazi u Sarajevo u junu 1914. da prisustvuje vojnoj vježbi austrougarske vojske u okolini grada. Poslije te vijesti kod Gavrila Principa i nekih njegovih poznanika se javila zamisao da ubiju Ferdinanda.

Srpsko stanovništvo grada je njegovo pojavljivanje i vojnu vježbu doživljavalo kao provokativno, budući da se sve to odigravalo na Vidovdan i nedaleko od granice sa Srbijom. Neki su pomislili da su to upravo pripreme napada na Srbiju.

Austrougarske vlasti su u toku istrage došle do saznanja da je oružje korišćeno u atentatu doneseno iz Srbije. Sa ovim incidentom nisu bile povezane zvanične vlasti Kraljevine Srbije već određeni ljudi pripadnici tajne organizacije „Ujedinjenje ili smrt“ ili „Crna ruka“ koju je vodio Dragutin Dimitrijević Apis, čovjek na visokom položaju u vojsci Srbije.

princip sudjenje

Austrougarske vlasti su iskoristile ubistvo da upute ultimatum Srbiji 23. jula 1914. sa zahtjevom da njihova policija u Srbiji slobodno vrši istrage, hapšenja i druge mjere u vezi s gonjenjem osumnjičenih za pogibiju svog prestolonasljednika.

Srpske vlasti su pristale na sve tačke ultimatuma, osim na jednu koja je zahtkevala upućivanje austrougarskih istražnih organa unutar teritorija Kraljevine Srbije. Ovo su vlasti Austrougarske iskoristile da objave Srbiji rat 28. jula 1914. godine, koji je ubrzo prerastao u Prvi svjetski rat.

Po prvobitnom planu atentata, izvršilaca je bilo šest. Od tih šest, četiri nije uradilo ništa prilikom prvog prolaska carske kolone u Sarajevu. Tada je Nedeljko Čabrinović bacio bombu na automobil u kome se nalazio Ferdinand.

Bomba je eksplodirala iza automobila i lakše je ranila dva pratioca (pukovnika Eriha fon Mericija i grofa Boz-Valdeka). Prilikom povratka kolone Gavrilo Princip je uspješno izvršio atentat na prestolonasljednika, ali je pogodio i njegovu suprugu. Na suđenju je ustanovljeno da atentatori nisu imali namjeru da ubiju Sofiju Hotek.

Oružje koje je Princip koristio je bio belgijski Fabrique Nationale M Browning 1910 poluautomatski pištolj.

princip grob

Presuda i kazna

U vrijeme kad se dogodio atentat, Gavrilo Princip je bio maloljtan i nije mogao biti osuđen na smrtnu kaznu, Zato je osuđen na dvadeset godina zatvora, gdje je bio izložen mučenjima.

Kaznu je služio u češkom Terezinu, gdje je i umro od tuberkuloze 28. aprila 1918. godine, malo pred kraj Prvog svjetskog rata. Pri kraju života je bio zbog loših zatvorskih uslova vrlo oslabio i imao oko četrdeset kilograma.

U unutrašnjosti ćelije smještene u tvrđavi Terezin, danas samo u zid ugrađeni okovi za koje je Gavrilo Princip bio svezan, svjedoče o njegovoj mučeničkoj smrti. Na zidu ispred ćelije ugrađena je skromna ploča sa imenom zatvorenika, glavnog aktera sarajevskog atentata, koji je poslužio vladajućoj monarhiji da ultimatumom Srbiji započne jedan od najkrvavijih ratova u svjetskoj istoriji.

 

Ogromne razmjere siromaštva u BiH Istaknuto

Napišite komentar

Osnovne potrepštine, poput hrane i odjeće, u BiH sebi ne može da priušti 14 odsto njenih građana, dok petina stanovništva nije u stanju da na vrijeme plaća stanarinu ili komunalije. Ovo je pokazao najnoviji Balkanski barometar 2018, odnosno godišnje istraživanja mišljenja javnosti i privrednika o stanju u regionu.

vlast kompanija1

Zanimljivo je da građani većine država na Balkanu smatraju da se slika o njihovim zemljama poboljšava, osim percepcije građana BiH, koja je lošija nego ranijih godina.

A činjenica je da standard građana konstantno ide silaznom putanjom, pa su prosječni troškovi života jedne četvoročlane porodice u Srpskoj za deset godina skočili za preko 300 KM, dok su plate u istom periodu porasle za nekih 90, a penzije za nepunih 40 KM.

Tako je u aprilu 2008. potrošačka korpa koštala 1.576, a u istom mjesecu ove godine 1.883 KM. U međuvremenu, prosječna neto plata je sa 751 porasla na 840, a penzija sa 320 na 358 KM. Takođe, polovina zaposlenih u RS radi za platu manju od 700 KM, koliko jednoj četvoročlanoj porodici treba za hranu.

Kako je njihov standard padao, tako su se mijenjale i potrošačke navike građana, jer je siromaštvo mnoge ljude natjeralo da kupuju manje. Ranije ankete su pokazale da čak 80 odsto građana kupuje opreznije nego ranijih godina, odnosno da novac troši samo na ono najpotrebnije, dok polovina odgađa kupovinu ili čeka popuste.

Dok su se pre krize i obilno i kvalitetno hranili, zbog sve slabije platežne moći mnogi građani danas su u poziciji da dnevno sebi mogu da priušte tek ono najosnovnije.

Nekoliko maraka dnevnog budžeta

Za razliku od ranijih godina, sve više je onih koji u trgovine ulaze sa nekoliko maraka dnevnog budžeta, manevrišući šta da kupe ovom crkavicom, a da ne ostanu gladni.

Tako, nisu rijetki slučajevi da ljudi pazare po pola hleba, tri jajeta, jednu krmenadlu, tri-četiri krompira, koju voćku.

To potvrđuju i u banjalučkoj Asocijaciji samostalnih trgovinskih radnji, uz objašnjenje da je u posljednje vrijeme sve više onih koji u nabavku dolaze po tek nekoliko najjeftinijih namirnica.

''Kupe hljeb, nekoliko jaja, malo krompira i makarona, i to je to. Kad odluče da se malo počaste mesom, uglavnom je riječ o par stotina grama piletine. Kupuju i po jednu krmenadlu ili komadić nekog drugog mesa, jer nemaju para za više. Od suhomesnatih proizvoda pazare one najjeftinije, jer im kućni budžeti ne dozvoljavaju nešto drugo'', kažu u ovoj asocijaciji.

Promjena potrošačkih navika ogleda se i u tome da građani u sve većoj mjeri zaobilaze skuplju garderobu. Naime, od šopinga u prodavnicama markirane garderobe – dok je bog pomagao – preko oblačenja u sekend hend šopovima po dolasku krize, ljudima se danas najviše isplati da odjeću i obuću – razmenjuju.

Nedavno istraživanje agencije “Gallup International” pokazalo je da oko 80 odsto građana BiH ne vjeruje u bolje sutra, zbog čega su se njeni stanovnicie našli na trećem mestu najpesimističnijih naroda u svijetu.

Analiza ove agencije pokazala je da, generalno posmatrano, čak 38 odsto građana ne vjeruje da će 2018. godina biti uspješnija od prethodne, dok 20 odsto vjeruje u bolje sutra. Ostali smatraju da ćemo, po principu ista meta – isto odstojanje, ostati tu gdje jesmo što je, kako kažu stručnjaci, takođe pesimistično viđenje budućnosti.

U ekonomski prosperitet BiH vjeruje svega 13 odsto njenih građana, 40 odsto je mišljenja da će besparica biti još veća, a 47 odsto je stave da se ni u ovoj godini nećemo pomjeriti sa mrtve tačke.

Ništa čudno, s obzirom na činjenicu da mnoge nezaposlene i penzionere u životu održava besplatan obrok iz javne kuhinje ili kora hljeba iz nekog kontejnera. S druge strane, više od trećine ukupne radne snage svojim primanjima jedva može da osigura tek golo preživljavanje.

O standardu penzionera suvišno je i govoriti, s obzirom na činjenicu da većina njih penzijama jedva uspije da se snabdije lijekovima, plati režije i kupi dovoljno brašna i makarona.

Ekonomista Zoran Pavlović naglašava da je, kad otvore frižider i novčanik, građanima jasno kako žive, pa ne čudi što je velika većina bez ikakve nade u bolje sutra.

Prema njegovim riječima, ekonomska situacija u BiH je više nego loša, jer ne postoji strategije razvoja i investiranja u realni sektor.

''Nema nikakve vizije ekonomskog razvoja, stimulisanja malog i srednjeg biznisa, zapošljavanja'', ističe Pavlović.

Sve više ljudi odlazi

Zbog svega navedenog ne čudi što mnogi maštaju da napuste BiH, a sve više je onih kojima to polazi zarukom. Tako su lani građanima BiH izdate 9.923 dozvole samo za rad u Sloveniji, što je u poređenju 2013. godinom više za čak 15 puta. Preko Agencije za rad i zapošljavanje, unazad četiri godine u ovu bivšu jugoslovensku republiku je otišlo skoro 20.000 ljudi iz BiH, a za samo četiri mjeseca 2018. izdato je 4.307 radnih dozvola.

S druge strane, uglavnom uz pomoć rođaka i prijatelja, ovu državu godišnje napusti 35.000 do 40.000 ljudi.

FZO RS izdvojio 100.000 za insulinske pumpe osiguranika Istaknuto

Napišite komentar

Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske (FZO RS) obezbjedio je 100.000 KM za nabavku 25 insulinskih pumpi za osiguranike Fonda koji boluju od dijabetese, navodi se u saopštenju FZO Republike Srpske.

insulin bocica

Ranijih godina FZO Republike Srpske nije finansirao ovo medicinsko sredstvo, ali je to omogućeno za ovu godinu, prvenstveno, kako se navodi, zbog odgovorne poslovne politike.

Iz FZO Republike Srpske podsjećaju da oboljelim od dijabetesa u potpunosti finansiraju i potrošne materijale za insulinske pumpe, kao i trakice i igle za mjerenje šećera i drugo.

Fond oboljelim od dijabetesa u potpunosti finansira insuline, a osiguranicima u Republici Srpskoj je dostupna paleta najsavremenijih insulina, među kojima su i oni lijekovi koje ne finansiraju ni zemlje regiona, navodi se u saopštenju.

Ova kategorija osiguranika oslobođena je plaćanja participacije za osnovnu bolest i sve njene kompliklacije, a oboljelim od dijabetesa se uvijek ovjerava zdravstvena knjižica, bez obzira da li im je uplaćeni doprinos za zdravstveno osiguranje, ističu u saopštenju iz FZO Republike Srpske.

Frontal istražuje: Bog na nebu, imovina na zemlji - II dio Istaknuto

Napišite komentar

Vjerske zajednice u BiH imaju i mnogobrojne nekretnine, ali one su poznate samo ocu, sinu i duhu svetome, jer Republička uprava za geodetske i imovinsko-pravne poslove RS nema evidenciju o poslovnim prostorima i hektarima, a vjerske zajednice o tome ne žele da kažu niti jednu jedinu riječ.

dodik komarica

Koliko su zapravo vjerske zajednice bogate može se zaključiti iz jednog jednog primjera: medžlis IZ u Banjoj Lucim posjeduje 500 dunuma zemlja. U vlasništvu medžlisa je, između ostalog, parking koji se nalazi između Alternativne televizije i Tržnog centra „Zenit“, kao i nekoliko dunuma koje obrađuju „pitomci“ Kazneno-popravnog doma „Tunjice“.

Iako se o njoj ne zna mnogo, jer o tome niko ne želi ni da govori ni da odgovara, imovina vjerskih zajednica u BiH je ogromna. Veliki problem vjerskim zajednicama predstavlja povrat nacionalizovane imovine. U nekoliko navrata su crkve navodile mogućnosti povrata imovine. Jedna od tih mogućnosti jeste i da lokalna zajednica, u obliku poklona, vrati vjerskim zajednicama nacionalizovanu imovinu. Ako je to nemoguće, onda lokalna zajednica može crkvama kompenzovati finansijski ili drugom imovinom nepravedno stanje prouzrokovano nacionalizacijom.

Čini se da upravo povrat imovine ne dozvoljava crkvenim ocima da govore o božijoj imovini na zemlji. Predstavnici svih konfesija u nekoliko navrata su isticali da se o njihovim prihodima može razgovarati tek nakon što dobiju ono što im pripada i što im je komunizam nepravedno uzeo.

- Nije pitanje koliku i kakvu imovinu ima katolička crkva u BiH. Pitanje je šta će biti sa imovinomm koja nam nikada nije vraćena. Imamo pravo na svoju imovinu, nije bitno koja je vjerska zajednica u pitanju. Ta imovina se otuđuje, prodaje ili iznajmljuje bez saglasnosti vlasnika. Ona propada. To je nekorektno i nemoralno. Ne mora se sve prve godine vratiti. Mi smo donijeli načelo da se prvo vrati ako je moguće. Ako nije, onda da se zamijeni. Ukoliko ni to nije moguće, onda imovinu treba adekvatno isplatiti. Može i u ratama. Oko toga su se složile sve zajednice – istakao je nadbiskup vrhbosanski kardinal Vinko Puljić.

komarica biskup

Biskup Franjo Komarica dodaje da Banjalučkoj biskupiji nisu vraćene mnoge nekretnine. Među njima i veliki kompleks samostana u Trapistima.

- Na tom spisku se nalazi i Biskupova palata, današnja Ekonomska škola. Imamo i nekoliko kuća u gradu koje nam nisu vraćene. Oduzeto nam je mnogo zemlje, između ostalog na Petrićevcu – rekao je Komarica.

Crkve i vjerske zajednice, odnosno njihove niže organizacione jedinice - crkvene opštine, manastiri i samostani, župe, džemati - registruju se u Poreskoj upravi RS, potom dobijaju JIB i poreski broj. Crkve i vjerske zajednice ne plaćaju porez i slične dažbine državi za djelatnost u duhovnom domenu (krštenja, vjenčanja, sahrane, „bacanje vodice“, molitve, ispovijedanje. U svim ostalim poslovima, s obzirom na obavezu registracije trgovanja, građenja, osnivanja preduzeća, u obavezi su da plaćaju poreze kao i sve svjetovne institucije.

Crkve se finansiraju iz mnogih izvora, a među njima su dobrovoljni prilozi vjernika, zarada od duhovnih aktivnosti i djelatnosti u području trgovine (štampanje knjiga, brošura, kalendara, prodaja suvenira), izdavanje poslovnih i stambenih objekata i zemljišta, osnivanje preduzeća za vjerski turizam, vinarije, proizvodnju sira, knjižare, hotelijerstvo, pogrebna preduzeća. Podaci o prihodima vjerskih zajednica nisu dostupni, ali dio „poreske istine“ jeste.

Komarica: Nemam platu. Nisam prijavljen. Liječim se privatno.

Vjerske zajednice u BiH su u toku 2015. godine platile 645.868 KM indirektnih poreza, 2016. godine uplatile su 558.919 KM, a prošle godine 950.085 maraka. Porezi su plaćeni po osnovu iznajmljivanja i upravljanja vlastitim nekretninama ili nekretninama uzetim u zakup, uzgoja grožda, proizvodnje vina i tehničkog ispitivanja i analize.

Prema evidenciji Poreske uprave Republike Srpske vjerske organizacije u 2015. godini uplatile su 1.095.798 KM po osnovu poreza i doprinosa za lična primanja za svoje zaposlene, dok su u 2016. godini po tom osnovu uplatile 897.785 KM, a u 2017. godini 917.521 KM.

- Sveštenici Banjalučke biskupije nemaju platu. Ni ja nemam platu, ni ostali sveštenici. To je dobrovoljni prilog od vjernika. Nisam prijavljen. Liječim se privatno. To je posebno pitanje. Drugi su to rješavali drugačije, jer iza sebe imaju političare, a mi nemamo političare. Ma kakvu platu, bog s vama? Vladike primaju od države platu, a ja ne mogu dobiti ni ono minimalno što opština ili Grad daju vjerskim zajednicima – rekao je Komarica.

On dodaje da sveštenici žive od milostinje i prošnje po bijelom svijetu. Mnogi se, ističe on, tome čude i čude se vlasti koja to dozvoljava.

- Kojoj državi mi pripadamo? Na području moje biskupije niko nema platu. Osim onih koji predaju vjeronauku, ali ni oni nemaju normu i ne dobijaju punu platu. Više potroše na benzin nego što dobiju. Ali, nismo kukali zbog toga. Nama je važnije da se čuje naš glas u borbi za obespravljene – istakao je Komarica.

Neoporezivi dio primanja odnosi se na dobrovoljne priloge i na „takse“ koje se plaćaju prilikom mnogobrojnih obreda. Krštenja, vjenčanja i sahrane se naplaćuju po principu „koliko ko ima“, ali niko zapravo ne zna koliko crkve na taj način zarade u toku godine. Srednja vrijednost takse za krštenje je 50 maraka, dok se, prema podacima „Frontala“, dženaza naplaćuje i nekoliko hiljada maraka ukoliko pokojnik nije član medžlisa ili slične organizacije pri Islamskoj zajednici. Tajne su i plate vjerskih poglavara. Nezvanično saznajemo da se plate vladika, biskupa i muftija kreću između 3.500 i 4.500 maraka, dok su niže rangirani sveštenici najčešće prijavljeni na minimalac, a neophodnu razliku nadoknađuju na svadbama, krštenjima, slavama.

- Ne možemo govoriti o koštanju. Krštenje se ne može naplatiti. U katoličkoj crkvi se nakon krštenja daje dobrovoljni prilog. Međutim, postoji taksovnik za pojedine usluge. Usluga sprovoda se plaća. Kao i usluga vjenčanja. Za to postoji taksovnik. A za krštenje nema cijena. Ako župnik obavi to, kum da prilog – kazao je kardinal Puljić.

milko grmusa pdp

Povratna sprega

Direktor Političkog foruma PDP-a i član Predsjedništva PDP-a Milko Grmuša podsjeća da su, Republika Srpska, Federacija BiH, svi kantoni, i, na kraju krajeva, sama državna zajednica Bosna i Hercegovina, sekularni subjekti. Sve vjerske institucije, dakle, po slovu ustava jesu i moraju biti odvojene od države.

- Nažalost, u zemlji u kojoj su sve institucije već decenijama zarobljenici političkog uticaja, niti same vjerske institucije ne uspijevaju da pronađu svoje pravo mjesto i svrhu u društvu. Ponekad proganjane, ponekad privilegovane, one su pristale na jednu nezdravu kohabitaciju sa političkim establišmentom u kojoj se politika počesto bavi vjerom, vjera politikom, a svi skupa najmanje onim šta bi zaista trebali da rade – istakao je Grmuša.

U takvom stanju stvari, dodaje on, istinski vjernici i bogoljupci u svim vjerskim institucijama u zemlji, uključujući i izuzetno časne pripadnike klera kojih definitivno ima, moraju da nose ničim zaslužen žig onih koji u ime tih istih vjerskih institucija svojim netransparentnim i prilično ovozemaljskim ponašanjem kompromituju humanistički karakter velikih ideja iza kojih se skrivaju.

Lider Pokreta „Restart“ Stefan Blagić smatra da vjerske zajednice u BiH posjeduju političku i društvenu moć i to je kristalno jasno jer se ni ne trude da je sakriju.

- Štaviše, kao da pokušavaju svoj uticaj da istaknu gdje god je to moguće, što je poražavajuće za ovo društvo. Međutim, kada već posjeduju moć, logično je da treba da posjeduju i mnoge vidove odgovornosti, u prvom redu političke i ekonomske odgovornosti. U političkom smislu, to podrazumijeva da se makar i minimum distanciraju od „političkih favorita“ za vrijeme izbornog procesa, kako ne bi, makar u tom periodu, uticali na izbornu volju sva tri naroda – istakao je Blagić.

U ekonomskom smislu, dodaje on, nedopustivo je da bilo koji subjekat koji privređuje, pa bio to i vjerski subjekat, nije kontrolisan i oporezovan od strane države, jer ga se eliminacijom kontrole stavlja u povlašten (nefer) položaj unutar ekonosmkog sistema jedne zemlje.

- To vjerske subjekte čini konkurentnijim od drugih privrednih subjekata, što im donosi mnogo više novca. Inače, kada pogledate kompletnu sliku i povežete ova dva faktora, jasno vam je da su oni u međusobno povratnoj sprezi, odnosno začaranom vjersko-političkom krugu – kazao je Blagić.

 

* Tekst je proizveden u okviru medijskog pool-a Mreže ACCOUNT (Antikorupcijska mreža organizacija civilnog društva)

Društvo

Prev Next