Menu
A+ A A-

Posjeta crkvi Svetog Kirila i Metodija u Malmeu

  • Objavio:   Miljan Rasevic

crkva sv kirila malme 2016 sa rsU Malmeu, trećem po veličini gradu u Švedskoj, koji se nalazi u pokrajini Skone (Švedski: Skåne) nalazi se Srpska pravoslavna crkva Svetog Kirila i Metodija, koju smo posjetili tokom našeg boravka u Švedskoj.

Tom prilikom razgovarali smo sa sveštenikom i starješinom hrama ocem Milanom Gardovićem, rođenim Sarajlijom porijeklom iz Rudog, čiji je život obilježila velika tragedija na sopstvenoj svadbi, gdje je ubijen njegov otac, stari svat, Nikola Gardović.

Međutim, glavni cilj naše posjete hramu Svetog Kirila i Metodija bilo je upoznavanje sa srpskom tradicijom u Švedskoj i načinom na koji Srbi u Malmeu njeguju i čuvaju tradiciju, i identitet srpskog naroda.

O svemu tome upoznao nas je otac Milan, pomenuvši istoriju ove crkve i eparhije Britansko-skandinavske, i kada je ona osnovana.

’’Eparhija britansko-skandinavska je jedna od novijih eparhija u Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Formirana je 1991. godine, a do tada crkve u koje su sad u njenom sastavu su pripadale Australijsko-novozelandskoj i Evropskoj eparhiji. Naš prvi vladika u eparhiji Britansko-skandinavskoj je i sadašnji vladika Dositej, čije je sjedište u Stokholmu. Od tog vremena pa do sada mnogo crkava na području naše eparhije, kako u Skandinaviji tako i u Velikoj Britaniji je kupljeno, a jedna je sagrađena. Ranije, u cijeloj Švedskoj bile su svega četiri crkvene opštine, a danas ih je sedam’’, započinje priču otac Milan Gardović u intervjuu za Sarajevo-RS.

Crkvena opština Svetog Kirila i Metodija, koja nas je ugostila u nedjelju, je formirana 1972. godine o Svetom Dimitriju i druga je po redu crkvena opština u Švedskoj. Iste godine, par mjeseci ranije, u Vasterasu nedaleko od Stokholma formirana je prva crkvena opština.

’’Prvi sveštenik u crkvu Svetog Kirila i Metodija dolazi 1973. godine i to je bio prota Mile Miljić, koji se zadržao svega dvije ipo godine, a na čije mjesto 1975. godine dolazi otac Metodije Lazić, tadašnji jeromonah, koji ostaje do 90tih godina prošlog vijeka. On je napravio velike promjene sa našim parohljanima. Najprije je crkvu otkupio od švedske protestanske crkve zajedno sa pomoćnim objektima, ali ne i zemljom. Početkom rata u Bosni, crkvu su zapalili maloljetnici, delikventi, od kojih je jedan porijeklom iz Hrvatske, što je oca Metodija dovelo do nervnog sloma, nakon čega se penzionisao’’, kaže sveštenik Gardović, uvodeći nas u priču o nastanku srpske crkve u Malmeu.

Otac Milan je najprije službovao u Stokholmu, odakle je 1998. godine blagoslovom i odlukom vladike Dositeja postavljen za starješinucrkva sv kirila i met malme unutra sa rs hrama Svetog Kirila i Metodija u Malmeu, gdje je već osamnaestu godinu zaredom. Od tog vremena pa do sada mnogo važnih stvari je promijenjeno i riješeno, kao što je otkup zemlje na kojoj se crkva nalazi, čime je to zemljište postalo crkvena svojina i vlasništvo SPC.

’’Od 2000. godine počeli smo sa renoviranjem crkve i konstantno radimo na njenom proširenju. Crkva je građena kao montažna, a u to vrijeme, 70tih godina, bilo je veoma malo takvih vjerskih objekata u Švedskoj. U svakom narednom ulaganju u crkvu, nastojali smo da zadržimo prvobitni izgled, prilagođavajući se švedskim standardima, iako oni odobravaju svaku promjenu. Tako da, kao što se vidi na fotografijama, naša crkva građena je po uzoru na ruski stil pravoslavnih crkava sa jednom kupolom. U narednom periodu imamo u planu da unesemo i našu arhitekturu, pa ćemo od naredne godine početi sa renoviranjem ulaza gdje će se dograditi 80 kvadratnih metara prostora. Ono što je bitno istaći, od prošle godine smo postali vlasnici zemljišta na kojem se crkva nalazi, pa smo tako otklonili svaku bojazan da ne ostanemo uskraćeni za prostor na kome se crkva nalazi. Novac za otkup zemljišta u iznosu od 160.000 evra pokrili smo sredstvima iz kredita koji smo podigli’’, ističe otac Milan Gardović za Sarajevo-RS.

Ono što svakako predstavlja mali problem za njega jeste to što radi sam i ponekad, kad to obaveze dozvoljavaju i vrijeme, u crkvi u Malmeu gostuju drugi sveštenici iz susjednih parohija u Skandinaviji. Međutim, prema informacijama kojim raspolaže, hram Svetog Kirila i Metodija bi mogao postati bogatiji za još jednog sveštenika.

Crkva u Malmeu svjedok je čuda Svetog Vasilija Ostroškog, koji je spriječio vatrenu stihiju da uništi svetinju

''U ovoj godini se očekuje dolazak novog sveštenika. Ranije, kada to obaveze dozvole moje kolege sveštenici dolaze iz drugih parohija ili ja gostujem u njihovim, gdje imamo zajednička bogosluženja. Te 1991. godine kada je crkva gorjela, izgorjele su samo pripratne prostorije na ulazu, a kada je vatra došla do ikone Svetog Vasilija Ostroškog i dalje se nije širila. Obavezno, od tada, na praznik Svetog Vasilija Čudotvorca dolaze sveštenici iz drugih parohija i zajedno proslavljamo praznik u našoj crkvi. Imamo i jednom godišnje Svetu tajnu Jeloosvjećenja na Veliku Srijedu gdje se okuplja više sveštenika, tako da održavamo i tu vrstu duhovne zajednice’’, ističe otac Milan.

Ove nedjelje bili smo svjedoci velikog broj hrišćana, ne samo Srba, već i Rusa i Rumuna koji dolaze na liturgije, gdje zajedno učestvuju u molitvi Gospodu i posjećuju ovu srpsku svetinju. Taj podatak nam uliva nadu da je naš narod u dijaspori ostao privržen svojoj istoriji, identitetu i da nije odstupio od Boga.

’’Sam Gospod sve više ustrojava pa i ovdje u našoj parohiji. Ovdje su prve generacije Srba došle 60tih godina. Međutim, do početka rata na Balkanu, ovu crkvu je posjećivalo svega dvadesetak vjernika koji su redovno dolazili na službe. Dolaskom naših ljudi koji su izbjegli sa ratom zahvaćenih područja u Bosni, Hrvatskoj i Srbiji, taj broj je polako počeo da raste. Osvježena je, ne samo naša parohija, nego i mnoge širom Skandinavije. Oni su sa sobom ponijeli ljubav i vjeru, a samo kroz Crkvu su znali da mogu da opstanu’’, navodi sveštenik Milan.

otac milan i ja malme sa rsSveštenik Milan Gardović je donedavno imao kontakte sa crkvenim opštinama u Mitropoliji dabrobosanskoj, a ranije je po blagoslovu patrijarha Pavla pomagao djecu ratnih vojnih invalida i poginulih boraca porijeklom iz sarajevske opštine Hadžići.

’’Blagoslovom blaženopočivšeg patrijarha Pavla, koji je organizovao humanitarnu akciju ''Milosrđe'', koja se i danas postoji, a sa podrškom Vlade Republike Srpske, 1995. godine preuzeli smo odgovornost da stipendiramo oko 140 djece poginulih boraca i ratnih vojnih invalida iz Hadžića. Stipendije u to vrijeme su iznosile oko 30 njemačkih maraka mjesečno. Što se tiče aktivnosti i pomaganja, prošle godine sam lično dio novca odnio u crkvu Ognjene Marije u mjestu Čelopek, nedaleko od Zvornika, i tu sam jednoj porodici, koja ima čak devetoro djece, uručio oko 500 evra pomoći’’, ističe sveštenik Milan.

Ono o čemu rijetko govori jeste porodična tragedija koja je zadesila njegovu porodicu na svadbi u Sarajevu, gdje je ubijen njegov otac Nikola Gardović, a za čije ubistvo je okrivljen Ramiz Delalić – Ćelo. S obzirom da je Nikolu poznavalo mnogo Sarajlija, koji danas mahom žive u Istočnom Sarajevu i širom Republike Srpske i Srbije, otac Milan Gardović ističe sljedeće:

’’Božija promisao je bila takva, a mi smo zato hrišćani, jer znamo da nosimo ono što je dobro, ali i ono što je teško. Molimo se da je Gospod bio milostiv i da je mog oca nagradio Carstvom nebeskim, jer je nas djecu vaspitao da budemo ljudi i usmjerio ka Bogu. Od nas petoro djece, trojica smo sveštenici i jedna sestra je udata za sveštenika. Što se tiče njegove tragične smrti, vrijeme će u budućnosti pokazati da li je on samo slučajna žrtva rata i daj Bože da ih više ne bude. Bez obzira što je prošlo mnogo godina od završetka rata i dalje postoje mnoge nerazjašnjene stvari. Volio bih da pravoslavni hrišćani gledaju u budućnost, jer sam Hristos nam je dao i naučio nas da ne gledamo na ono što je bilo, već da čekamo budućnost, a to je Vasrksenje i ponovni dolazak Hrista’’, rekao je za kraj otac Milan i kao posljednju poruku braći u Republici Srpskoj i Srbiji poručio:

’’Da znamo zbog čega jesmo tu, zbog čega postojimo i da težimo ka onom savršenstvu, a to je ono što nam je sam Gospod ostavio. Kako je blaženopočivši patrijarh Pavle rekao: BUDIMO LJUDI’’.

 

 

 

 

 

 

 

Izvor i foto: sarajevo-rs.com

 

 

 

Poslednji put izmenjenonedelja, 11 septembar 2016 21:41

Podijeli ovaj članak

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
nazad na vrh

Intervju