Menu
A+ A A-

Jezero koje pravi razliku između živog i mrtvog grada

  • Objavio:   Redakcija
Leonardo da Vinci je govorio da čovjek nikad neće otkriti pronalazak koji može nadmašiti prirodu po ljepoti, jednostavnosti i neposrednosti, u čijem stvaranju ne nedostaje ništa i ništa nije prekomjerno. Danas je suživot čovjeka s prirodom narušen jer se čovjek stavio u središte svega. Neodgovorno ponašanje javne uprave, kompanija i pojedinca, dovelo je do štetnih posljedica s kojima se suočavamo, ali će i generacije koje dolaze iza nas. Moramo shvatiti da čovjek za život treba prirodu, pa je potrebno rasti i razvijati se sa njom. Ta simbioza može stvoriti zdravije, sigurnije i prosperitetnije lokalne zajednice. Na ovim premisama se u Evropi se pojavio brend kompanije Arup „Živi gradovi“, koji poseban akcent stavljaju na zelenu infrastrukturu – prirodna područja, šume i parkove, zelene ulice, trgove, biciklističke i pješačke staze, zelene krovove, zidove i fasade na kojima se čak proizvodi i hrana (urbana poljoprivreda). Iako našem društvu opterećenom raznim problemima  može izgledati irelevantno govoriti o ozelenjavanju gradova, ipak ono je puno više od estetskog razmatranja.
 
Da je tako, potvrđuju i primjeri oko nas. Štokholm (naselje Hammarby sjöstad) je postao svjetski primjer “živog grada”, koje je od propale industrijske zone napravio suštu suprotnost – naselje puno zelenila i jedno od najpoželjnijih mjesta za život, sa puno parkova, šetališta, zelenila. Kada bude završeno iduće godine u njemu će živeti 26.000 ljudi u 11.500 stanova. Ovo naselje posjeti 13.000 turista godišnje iz čitavog svijeta. Podgorica je napravila Park šumu Zlatica, kroz koju se proteže trim staza duga 2,5 kilometra i koja predstavlja ukras grada, a slana (Panonska) jezera u Tuzli od kada su napravljena bilježe samo rekorde, u sezoni 2015 je prodato 400.000 ulaznica. Njemačka se također bori sa balansom zelene i sive infrastrukture, pa je Berlin u planiranju rasta i razvoja naselja računa „Biotopski faktor područja“, koji zahtjeva da se određeni dio građevinskog zemljišta ostavi netaknutim kao zelena površina.
                                                                                                                            Slika: naselje Hammarby sjöstad Štokholm 
 
Istočno Novo Sarajevo ima ogroman potencijal za razvoj zelene infrastrukture, jer se vezuje za padine Trebevića i Jahorine, a gotovo 45% opštine je pokriveno šumom. Sa druge strane imidž “živog grada” je ugrožen galopirajućom urbanizacijom prostora, pa je neophodno da se planski pristupa organizaciji zelene infrastrukture. Trenutno najveća šansa Istočnog Novog Sarajeva po ovom pitanju je jezero koje se nalazi u samom geografskom centru urbanog dijela opštine, koje je trenutno stanište divljim patkama, kornjačama, vodenim zmijama, žabama… Ono što je posebno interesantno je činjenica da iako se jezero nalazi tek oko stotinu metara od najvećeg naselja u opštini, stanovnici mahom ne znaju da ono postoji. Naselje se neumoljivo približava njegovim obalama, a urbanizacija svakoga dana narušava njegov ekosistem, prije svega neodgovornim ponašanjem pojedinaca. 
                                                                                                                            Slika: Jezero u Istočnom Novom Sarajevu
 
Grupa građana je sakupila novac za analizu kvalietete vode u jezeru, a kako bi se utvrdilo da li se radi o otpadim vodama. Prilikom prikupljanja uzorka utvrđeno je da kroz jezero postoji prirodan protok vode, ali I da neodgovorni pojedinci koriste jezero kao deponiju posebno za građevinski materijal i organski otpad (leševi životinja, otpad nastao u toku klanja životinja). Jasno je da takvo ponašanje predstavlja ekološku bombu i izvor zaraze širih razmjera. Analiza vode je pokazala da voda iz jezera spada u klasu 3, tj. vode koje se mogu koristiti za piće nakon obimnog tretmana, odnosno vode koje se mogu koristiti u poljoprivredi i industriji koja nema posebne zahtjeve u pogledu kvaliteta voda i za rast manje plemenitih vrsta riba. Ne treba naglašavati da niti jedna rijeka u široj okolini nema značajnije kvalitetniju vodu, već da se mahom kanalizacija i druge otpadne vode direktno usmjeravaju u vodotokove. 
 
Opština trenutno ulazi u procedure izmjene regulacionog plana Centar 2, gdje se jezero i nalazi, pa je sada pravi trenutak da damo argumente zašto bi jezero trebalo zaštititi, te raditi na unaprijeđenju kvalitete vode u njemu. Treba samo pogledati koliko Park Gavrila Principa doprinosi društvenoj interakciji i koheziji, druženju ljudi sa istim interesovanjima, i fizičkom zdravlju stanovništva, koja se postiže kroz fizičku aktivnost, otvaranju restorana i prodavnica u njegovoj blizini. Ulični drvored (kojih smo dobili par u protekloj godini u poprečnim ulicama između Spasovdanske i Hilandarske) nije samo estetski dodatak urbanom, već smanjuje i zagađenje zraka, stvara hladovinu i omogućuje šetnju, povećava bioraznolikost... 
                                                                                                                            Slika: Park Gavrila Principa – popularno okupljalište građana
 
Zelena infrastruktura utiče na ekonomiju na mnoge načine: povećava pozitivnu percepciju stanovništva o životnom prostoru, što privlači stanovnike i posjetioce, a samim time i kupce roba i usluga . Mali biznisi radije biraju lokacije koje su bliže otvorenim prostorima i zelenoj infrastrukturi, posebno parkovima i zonama za rekreaciju . U Kanadi je provedeno istraživanje na Quebec Laval Univerzitetu, gdje su analizirali prodaju 760 kuća, a rezultat je da se postižu značajnije više cijene za kuće koje se nalaze u blizini zelene infrastrukture, a do sličnih zaključaka se došlo i u analizama Sjedinjenim Američkim Državama i Evropi . Zelena infrastruktura privlači kupce i investitore, pa se ekonomski rast generalno intenzivira u uslovima promišljenog razvoja lokalnih zajednica integrisanih sa prirodom . 
 
Danas je pred nama odluka želimo li da živimo zadovoljniji, zdraviji, sigurniji, želimo li živi ili mrtvi grad. Jezero možemo sačuvati, a možemo ga i isušiti. Možemo odlučiti bilo šta, ali je važno da znamo da smo imali odluku u svojim rukama i da smo je svjesno donijeli, a u ime budućih naraštaja. 
 
____________________________
 Virginia Cooperative Extension: The Value of Landscaping; http://www.ext.vt.edu/pubs/envirohort/426-721/426-721.html#TOC
 University of Southern California: Teen and Adult Perceptions of Urban Green Space Los Angeles;http://www.colorado.edu/journals/cye/
 Landscaping and House Values: An Empirical Investigation, Francois Des Rosiers, et al, Laval University, Canada
 Wolf, Kathleen. University of Washington: _Economic and Public Value of Urban Forests; _http://www.cfr.washington.edu/research.envmind/urban.html
 
Poslednji put izmenjenosreda, 06 april 2016 08:28

Podijeli ovaj članak

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
Više iz ove kategorije « Grad u kojem niko nikad nije rođen
nazad na vrh

Ranko Markuš